Brüt betonun dayanıklılığı ile çeliğin estetik hafifliğinin rasyonel birleşimlerinden biri olarak görülen Ali Sami Yen Spor Kompleksi RAMS Park, mühendislik ve mimari açıdan Türkiye’nin stadyum mimarisinde bir “kırılma noktası” olarak kabul ediliyor. Yapı, brütalist dokunuşlarla modern stadyum gereksinimlerini birleştiren bir “stadyum-arena” konseptine sahip. Stadyumun en karakteristik özelliklerinden biri, devasa çatı yapısını taşıyan mühendislik çözümü. Tribünlerin dış çeperinde yer alan ve çatıyı destekleyen V şeklindeki dev betonarme kolonlar, yapının hem ana taşıyıcısı hem de görsel kimliğini oluşturuyor. Söz konusu kolonlar stadyuma vahşi(!) ve sağlam bir karakter de veriyor.
2000’lerden önce gündeme gelen, fakat bazı problemler nedeniyle hayata geçirilemeyen ve sonrasında yeri değiştirilen Ali Sami Yen Spor Kompleksi RAMS Park’ın temeli 2007’de atılmıştı. O dönemlerde Şişli’ye bağlı olan, günümüzdeyse Sarıyer ilçesi sınırlarında yer alan birbiri ardına üç tepeden Şişli Belediyesince adı Aslantepe olarak değiştirilen tepeye inşa edilen stadyum, “Türk Telekom Arena” adıyla 2011’in ocak ayında açılmıştı. Bugün 53 bini aşkın koltuk kapasitesine sahip stadyumda ilk resmi maç ise Galatasaray-Ajax kulüpleri arasında oynanmıştı.
Almanya (Stuttgart) kökenli ASP (Arat-Siegel + Partner)’nin koordine ettiği bir konsorsiyum tarafından planlanan Ali Sami Yen Spor Kompleksi RAMS Park’ın teknik, mekanik ve elektrik projesi Obermeyer, statiği ise SBP firması tarafından hazırlanmıştı. Ekibin başında ise Mimar Mete Arat bulunuyordu. Mühendislik ve mimari açıdan Türkiye’nin stadyum mimarisinde bir “kırılma noktası” olarak kabul edilen stadyum, brütalist dokunuşlarla modern stadyum gereksinimlerini birleştiren bir “stadyum-arena” konseptine sahip.
Stadyumun en karakteristik özelliklerinden biri, devasa çatı yapısını taşıyan mühendislik çözümü. Tribünlerin dış çeperinde yer alan ve çatıyı destekleyen V şeklindeki dev betonarme kolonlar, yapının hem ana taşıyıcısı hem de görsel kimliğini oluşturuyor. Yaklaşık 3 bin 500 ton ağırlığındaki çelik çatı, sadece iki ana kiriş (makas) üzerine oturuyor. Bu tasarım, tribünlerdeki görüş açısını bozacak herhangi bir iç kolonun kullanılmamasını sağlamış.
V kolonlar hem “vahşi” hem sağlam bir karakter katıyor
Mimari olarak çatı, iki büyük parçanın orta eksende birleşebileceği şekilde tasarlanmış. Bu, stadyumu bir kapalı arenaya dönüştürme potansiyeli sunuyor. Binanın dış cephesindeki V şeklindeki kolonlar, stadyuma hem “vahşi” hem de sağlam bir karakter katıyor. Modern stadyumların çoğu artık dışarıdan “uzay gemisi” gibi parlak ve pürüzsüz görünmeye çalışırken, Rams Park betonun gücünü gösteren, daha oturaklı ve heybetli bir duruş sergiliyor. Bu, Galatasaray’ın “sert ve geçilmez” imajıyla mimari bir uyum yakalıyor.
Tek parça halinde kaldırılan en ağır yapısal elemanlardı
Çatıyı taşıyan iki ana çelik kirişin her biri yaklaşık 190 metre uzunluğunda. Bu kirişler, Türkiye’de o döneme kadar tek parça halinde kaldırılan en ağır yapısal elemanlardandı. Çelik yapı ile betonarme yapının birleştiği noktalarda (mesnetler), ısıl genleşme ve rüzgar yükleri altında yapının “nefes alması için özel sferik yataklar kullanılmış. Bu, çatının deprem veya fırtına anında ana betonarme gövdeye zarar vermeden esnemesini sağlıyor.
Tribün eğimi izleyici sahaya adeta yığıyor
Bilindiği üzere bir stadyumun mimari başarısı sadece dış görünüşüyle değil, içindeki atmosferle de ölçülüyor. Rams Park’ın tribün eğimi, izleyiciyi sahaya adeta “yığıyor”. Tribünlerin sahaya bu kadar yakın ve dik olması, mimari bir dille “burası sadece bir saha değil, bir baskı unsuru” diyor. Çatının sesi içeri hapsetme biçimi, mimarın sadece görsel değil, işitsel bir deneyim tasarladığını kanıtlıyor.
Güneş panelleri modern bir kimlik katıyor
Geniş koridorlar, hızlı tahliye imkanı ve locaların konumu, yapının bir “makine” gibi tıkır tıkır işlemesini sağlıyor. Çatının üzerine sonradan eklenen güneş panelleri bile yapının genel estetiğini bozmuyor; aksine ona modern bir “yeşil teknoloji” kimliği katıyor. Mimariyi teknolojiyle birleştiren en yeni adım, stadyumun çatısına entegre edilen Güneş Enerjisi Santrali (GES) olmuş.40 bin metrekarelik çatı alanına kurulan panellerle stadyum, kendi enerjisini üreten dev bir “enerji santrali” kimliği de kazanmış. Bu, modern mimaride “kendi kendine yeten yapı” felsefesinin en büyük ölçekli örneklerinden biri.
Betonun dayanıklılığı ve çeliğin estetik hafifliği
Rams Park, brüt betonun dayanıklılığı ile çeliğin estetik hafifliğinin en rasyonel birleşimlerinden biri. Stadyumun dış cephesi, Münih’teki Allianz Arena gibi modern örneklerle kıyaslandığında biraz fazla “beton ağırlıklı” ve “kapalı” kalabiliyor. Gece aydınlatmalarıyla bu durum aşılmaya çalışılsa da, yapının dış kabuğu, içerideki o muazzam enerjiyi her zaman tam olarak dışarı yansıtamayabiliyor.
Tribünlerin rijitliği prekast elemanların bağlantı detaylarıyla optimize edilmiş
Tribün basamaklarının tamamı prekast (ön dökümlü) beton elemanlardan oluşuyor. Sahada dökülen yerinde beton yerine fabrikada üretilen bu elemanların kullanılması hem inşaat süresini kısaltmış hem de beton kalitesinin (C40/50 sınıfları) her noktada standart kalmasını sağlamış. Elli binden fazla insanın aynı anda zıplaması, yapı üzerinde muazzam bir “dinamik yük” oluşturuyor. Mühendisler, bu titreşimlerin yapının doğal frekansıyla çakışmaması (rezonans) için tribünlerin rijitliğini bu prekast elemanların bağlantı detaylarıyla optimize etmiş.
Akustik performansı özel hesaplanmış
Rams Park’ın “Ali Sami Yen” ruhunu yaşatması için akustik performansı özel olarak hesaplanmış. Alt ve üst tribünler arasındaki açı, taraftarların sahaya en yakın ve en dik açıyla bakmasını sağlayacak şekilde ayarlanmış. Bu dik yapı, sesin sahaya dikey olarak çarpıp, yankılanmasını sağlayarak desibel rekorlarının kırılmasına olanak tanımış. Çatının iç bükey yapısı, tribünlerden çıkan sesi sahaya geri yansıtacak bir “çanak” görevi görüyor.
Sadece bir futbol sahası değil, çok katlı bir sosyal kompleks
Alt yapıda yüksek dayanımlı betonarme tercih edilirken, üst örtüde esneklik ve hafiflik sağlayan çelik kullanılan stadyum sadece bir futbol sahası değil, çok katlı bir sosyal kompleks olarak inşa edilmiş. Türkiye’de loca ve VIP koltuk kapasitesinin en verimli kullanıldığı stadyumlardan biri. Katlar arasındaki geçişler, binlerce kişinin aynı anda tahliye edilebileceği geniş koridorlar ile planlanmıştır.
Ciddi bir zemin güçlendirme yapılmış
Stadyum, “Aslantepe” olarak bilinen eğimli ve kayalık bir arazi üzerine inşa edilmiş. Bu durum, inşaat aşamasında ciddi bir hafriyat ve zemin güçlendirme çalışması gerektirmiş. Kuzey ve güney tribünleri arasındaki ciddi kot farkı, yapının temellerinin basamaklı (kademeli) bir radye temel sistemiyle çözülmesini zorunlu kılmış. Rams Park bir “stadyum” olmanın ötesinde, devasa yüklerin yönetimi ve zemin mekaniği üzerine verilmiş bir mühendislik sınavıydı. Stadyumun inşa edildiği tepe, oldukça eğimli ve sert bir kaya yapısına sahipti. Yaklaşık1 milyon metreküp hafriyat yapılmış. Bu, bir stadyum projesi için devasa bir hacim. Kayalık zemin, temeller için sağlam bir taban oluştursa da, kazı aşamasında ciddi bir dinamitli patlatma ve kırma operasyonu gerektirilmiş.
Şantiyeyi yönetmek...
Seyrantepe’de, İstanbul’un ana arterlerinden biri olan TEM otoyolunun hemen yanındaki bir tepede bu büyüklükte bir şantiye yönetmek, başlı başına lojistik bir başarı olmuş. Çelik çatının montajı için Türkiye’ye o dönemde sınırlı sayıda bulunan devasa paletli vinçler getirilmiş ve bu vinçlerin çalışma platformları için zemin özel olarak güçlendirilmiş.
Şantiye® Dergisi ve Dijital Platformları
Daha iyi yapılar için...
25 Şubat 2026
Türkiye'nin en ESKİ ve en çok ZİYARET EDİLEN şantiyesi: ŞANTİYE®...
İnşaata dair "KAYDADEĞER" ne varsa... 1988'den bu yana...
Şantiye®nin ürettiği, derlediği ve yayınladığı içeriklerde öncelik “KAMUSAL YARAR”dır...
Ve yayınlanan içeriğin “ÖZEL” olmasına özen gösterilir...
BASILI DERGİ + E-DERGİ + SANTİYE.COM.TR + SOSYAL MEDYA + DİJİTAL PLATFORMLAR...
İnşaat sektörünün buluşma noktası Şantiye®, “Güven”i temsil eden “Basılı bir Yayın” olma özelliğinin yanı sıra yenilenen web sitesi, Turkcell Dergilik ve Türk Telekom E-Dergi gibi mobil uygulamalardaki varlığı, 42 bin E-Bülten abonesi ve 100 bin sosyal medya takipçisi-bağlantısıyla inşaat sektörünün en önemli iletişim platformlarından biri olmaya her ortamda devam ediyor... 1988'den bu yana...
Şantiye® ayrıca yapı sektörüne "Şantiye'nin Yıldızı Ödülü", "Yılın Yeşil Yapı Malzemesi / Teknolojisi Ödülü" ve "Şantiyeden Kareler Fotoğraf Yarışması" gibi farklı organizasyonlarla da katkı sunuyor.
Şantiye®nin son sayısı da dahil 1988 yılından bugüne kadar yayınlanan TÜM SAYILARINA E-Dergi olarak göz atmak için lütfen tıklayın...
Şantiye®, başta ABONELERİ olmak üzere 2020-2025 yıllarında ilan veren firmalar ABS Yapı, Akyapı, Alumil, Anadolu Motor (Honda), Alkur, Ak-İzo, Altensis, Arbiogaz, Aremas, Arfen, Artus, Assan Panel, Asteknik, Atos, Batıçim, Baumit, Bentley Systems / Seequent, Betek, Betonblock, Borusan CAT, Bosch Termoteknik, Bostik, BTM, Buderus, Bureau Veritas, Chryso, Çimsa, Çuhadaroğlu, Çukurova Isı, Deutsche Messe, Duyar Vana, DYO, Efectis ERA, Ekomaxi, Elkon, Emülzer, Eryap, Filli Boya, Fixa, Fullboard, Form Endüstri Ürünleri, Form Endüstri Tesisleri, Form MHI (Mitsubishi Heavy Industries) Klima, Garanti Leasing, GF Hakan Plastik, Gökçe Brülör, Grundfos, Hannover Fairs, Hilti, IQ Alüminyum (by Deceuninck), İNKA, İntek, İpragaz, İstanbul Teknik, İzocam, İzoser, Kalekim, Knauf, Knauf Insulation, Komatsu, Köster, Kuzu Grup, LG, Marubeni, Masdaf, Master Builders Solutions, MBI Braas, Meiller Kipper (Doğuş Otomotiv), Messe Frankfurt, Messe München/Agora Tur., Mekon, Mitsubishi Chemical, Molecor, Nalburdayim.com, NETCAD, ODE, Ökotek, Özler Kalıp, Özpor, Panasonic, PERI, Pimakina, Polyfibers, Polyfin, Prefabrik Yapı / Hekim Holding, Prometeon, Ravago, Rehau, Saint Gobain Türkiye, Samsung, Saray Alüminyum, Schüco, Selena (Tytan), Sentez Mekanik, Serge Ferrari, Shell, Siemens, Sistem İnşaat, Soudal, Sika, Şişecam, Temsa, TMS, Tekno Yapı, Türk Ytong, Tremco illbruck, Vaillant, Vekon, Viessmann, Wermut, Wielton, Wilo, Winsa, XCMG, Xylem ve ZF'nin değerli katkılarıyla hazırlanmaktadır.
ABONE OLMAK İÇİN
Bir yıllık abonelik bedelimiz olan 2.400 TL (6 Sayı, KDV Dahil)'yi TR70 0001 0008 5291 9602 1550 01 IBAN no’lu hesabımıza (Ekosistem Medya) yatırıp; ardından dekontu, açık adresinizi ve fatura bilgilerinizi (şahıs ise TC kimlik no; firma ise vergi dairesi-numarası) santiye@santiye.com.tr adresine e-posta veya 0532 516 03 29 no’lu telefona WhatsApp / SMS aracılığıyla ulaştırabilirsiniz.
