Beton dayanımını ve dayanıklılığını belirleyen en önemli parametre "su/çimento (su/bağlayıcı)" oranıdır. Bu sebeple şantiyeye teslim edilen taze betona daha fazla kıvam kazandırmak amacıyla fazladan su katmak, betonun dayanımını son derece olumsuz etkiler. Çimentonun hidratasyonu için gerekli su miktarı, çimento miktarının yaklaşık yüzde 25’i civarındadır. Oysa, betonda kullanılan karışım suyu miktarı yeterli işlenebilme için çoğunlukla bu oranın oldukça üzerindedir.
Su
Betonun kıvamı beton içindeki su miktarına bağlıdır. Beton dayanımını ve dayanıklılığını belirleyen en önemli parametre, su/çimento (su/bağlayıcı) oranıdır. İşte bu sebeple şantiyeye teslim edilen taze betona daha fazla kıvam kazandırmak amacıyla fazladan su katmak, betonun dayanımını son derece olumsuz etkilemektedir. Çimentonun hidratasyonu için gerekli su miktarı çimento miktarının yaklaşık yüzde 25’i civarındadır. Oysa, betonda kullanılan karışım suyu miktarı yeterli işlenebilme için çoğunlukla bu oranın oldukça üzerindedir.
Betonda kullanılacak su miktarı arzu edilen işlenebilmeyi sağlamak için gerekli olan en düşük miktarda olmalıdır. Aksi halde, betonun dayanım ve dayanıklılık performansı olumsuz etkilenmektedir.
Betonun bünyesinde çimento ile reaksiyona girmeyen fazla suyun bıraktığı boşluklar yalnız dayanımı düşürmekle kalmamakta, boşluklardan içeri giren zararlı unsurlar (klorür, sülfat vb. zararlı etkenler) beton ve donatıya zarar vermekte ve betonun hizmet ömrünü kısaltmaktadır.
Genel olarak içilebilir nitelik taşıyan bütün sular betonda kullanıma uygundur. Ancak, betonda kullanılacak suyun içilebilir özellikte olması şart değildir. Betondan geri kazanılmış sular, kaynak suları, doğal yüzey suları ve endüstriyel atık sular bir takım ön deneyler yapılarak standart gerekliliklerini karşılamak kaydıyla beton üretiminde kullanılabilmektedir.
Deniz suyu ve acı göl suları, içerisinde donatı bulunmayan betonlarda kullanılabilmektedir. Kanalizasyon (lağım) suları ise beton yapımı için uygun değildir. Betonda kullanılacak karışım suyu, TS EN 1008'e uygun olmak zorundadır.
Karışım suyu içinde bulunabilecek tuz, asit, yağ, şeker, lağım ve endüstriyel atıklar gibi bazı maddeler betonda istenmeyen etkiler yaratabilmektedir. Karışım suyunun özelliklerinin testlerle analiz edilmesi ve kalitesinin belli aralıklarla denetlenmesi şarttır. Beton üretiminde kullanılan karışım suyunun kalitesi; betonun priz süresi, dayanım kazanma hızı ve donatının korozyona karşı korunmasını etkilemektedir.
Fiberler
Fiberlerin beton, harç ve sıva gibi çimentolu malzemelere dahil edilmesi aşağıda belirtilen malzeme özelliklerini iyileştirmektedir:
⇒ Süneklik
⇒ Tokluk
⇒ Çatlak direnci
⇒ Çekme dayanımı
⇒ Geçirimsizlik
⇒ Yangın direnci
⇒ Darbe / kırılma direnci
⇒ Yorulma direnci
⇒ Aşınma dayanımı
Betonda kullanılan çelik ve polimerik (sentetik) fiberlerin özellikleri TS EN 14889 Standartlarında belirtilmektedir. Aşağıdaki şekilde belirtildiği gibi sentetik fiberler çaplarına göre mikro ve makro olmak üzere iki gruba ayrılmaktadır.
Görsel: Betonda kullanılan fiberlerin sınıflandırılması
Beton teknolojisindeki gelişmelerin bir örneği olan sentetik fiber donatılar, projelere sunduğu çeşitli avantajlar sebebiyle farklı mühendislik uygulamalarında tercih edilmektedir. En yaygın kullanım alanları endüstriyel zemin betonları, püskürtme betonlar, beton yollar, tünel betonları, slab-track ray altı betonları ve prekast segmentler olan sentetik fiber donatılar gerek yapısal üstün özellikleri gerekse maliyet ve uygulama avantajları nedeniyle geleneksel çelik donatıya güçlü bir alternatif olarak var olmaktadır.
Sentetik fiber donatılar; makro ve mikro sentetik fiber donatılar olmak üzere iki ana gruba ayrılır. Makro sentetik fiberler, zemin betonları gibi belirli uygulama alanlarında geleneksel donatı ihtiyacını tamamen ya da kısmen ortadan kaldıran fiber çeşitleridir. Mikro sentetik fiber donatılar ise ana amacı rötre çatlaklarını engellemek olan ve beton içerisinde ikincil donatı olarak kullanılan fiber çeşitleridir. Ayrıca, tamir harçları ve sıva işlerinde de kullanılmaktadır.
Mikro sentetik fiberler aşağıdaki özellikleri sayesinde betonun dayanıklılığına katkıda bulunmaktadır:
• Beton içerisinde 3 boyutlu dağılarak, erken yaşta beton yüzeyinde su kaybı nedeniyle oluşabilecek büzülme çatlaklarının oluşumunu engeller.
• Yapısı gereği korozif ortamlardan olumsuz etkilenmez.
• Alkalilere karşı dirençlidir.
• Darbe direnci yüksektir.
• Beton yüzeyinde tozuma oluşmasını engeller.
• Donma-çözülme etkisine karşı dayanıklıdır.
• Yangın direnci yüksektir.
• Çatlak oluşumunun minimize edilmesiyle betona dışardan zararlı madde girişi engellenir. Bu sayede betonun dayanıklılığı artar.
Makro sentetik fiberler aşağıdaki özellikleri sayesinde betonun dayanıklılığına katkıda bulunmaktadır:
• Beton içerisinde 3 boyutlu çalışarak yüzeyde oluşan negatif momentlere karşı basınç donatısı görevini üstlenir.
• Yapısı gereği korozif ortamlardan olumsuz etkilenmez.
• Alkalilere karşı dirençlidir.
• Yüksek eğilme, çekme ve kesme dayanımı ile darbe ve aşınmalara karşı dirençlidir.
• Uzun dönem dayanıklılık performansı sağlar.
• Büzülme çatlaklarını ve ısıl genleşme etkilerini engeller.
Bu içerik, Katkı Üreticileri Birliği (KÜB) tarafından hazırlanan “Betonun Dayanıklılığı ve Kimyasal Katkıların Etkisi Rehberi”nden derlenmiştir.
Hazırlayan: KÜB Teknik Komitesi
Editör: Yasin Engin
Katkıda Bulunanlar: Devrim Nazlıkol, Doç. Dr. Hüseyin Yiğiter, Osman Onur Tezel, Özgür Mutlu, Sera Set, Uğur Semih Aytaç.
Şantiye® Dergisi ve Dijital Platformları
Daha iyi yapılar için...
10 Şubat 2026
Türkiye'nin en ESKİ ve en çok ZİYARET EDİLEN şantiyesi: ŞANTİYE®...
İnşaata dair "KAYDADEĞER" ne varsa... 1988'den bu yana...
Şantiye®nin ürettiği, derlediği ve yayınladığı içeriklerde öncelik “KAMUSAL YARAR”dır...
Ve yayınlanan içeriğin “ÖZEL” olmasına özen gösterilir...
BASILI DERGİ + E-DERGİ + SANTİYE.COM.TR + SOSYAL MEDYA + DİJİTAL PLATFORMLAR...
İnşaat sektörünün buluşma noktası Şantiye®, “Güven”i temsil eden “Basılı bir Yayın” olma özelliğinin yanı sıra yenilenen web sitesi, Turkcell Dergilik ve Türk Telekom E-Dergi gibi mobil uygulamalardaki varlığı, 42 bin E-Bülten abonesi ve 100 bin sosyal medya takipçisi-bağlantısıyla inşaat sektörünün en önemli iletişim platformlarından biri olmaya her ortamda devam ediyor... 1988'den bu yana...
Şantiye® ayrıca yapı sektörüne "Şantiye'nin Yıldızı Ödülü", "Yılın Yeşil Yapı Malzemesi / Teknolojisi Ödülü" ve "Şantiyeden Kareler Fotoğraf Yarışması" gibi farklı organizasyonlarla da katkı sunuyor.
Şantiye®nin son sayısı da dahil 1988 yılından bugüne kadar yayınlanan TÜM SAYILARINA E-Dergi olarak göz atmak için lütfen tıklayın...
Şantiye®, başta ABONELERİ olmak üzere 2020-2025 yıllarında ilan veren firmalar ABS Yapı, Akyapı, Alumil, Anadolu Motor (Honda), Alkur, Ak-İzo, Altensis, Arbiogaz, Aremas, Arfen, Artus, Assan Panel, Asteknik, Atos, Batıçim, Baumit, Bentley Systems / Seequent, Betek, Betonblock, Borusan CAT, Bosch Termoteknik, Bostik, BTM, Buderus, Bureau Veritas, Chryso, Çimsa, Çuhadaroğlu, Çukurova Isı, Deutsche Messe, Duyar Vana, DYO, Efectis ERA, Ekomaxi, Elkon, Emülzer, Eryap, Filli Boya, Fixa, Fullboard, Form Endüstri Ürünleri, Form Endüstri Tesisleri, Form MHI (Mitsubishi Heavy Industries) Klima, Garanti Leasing, GF Hakan Plastik, Gökçe Brülör, Grundfos, Hannover Fairs, Hilti, IQ Alüminyum (by Deceuninck), İNKA, İntek, İpragaz, İstanbul Teknik, İzocam, İzoser, Kalekim, Knauf, Knauf Insulation, Komatsu, Köster, Kuzu Grup, LG, Marubeni, Masdaf, Master Builders Solutions, MBI Braas, Meiller Kipper (Doğuş Otomotiv), Messe Frankfurt, Messe München/Agora Tur., Mekon, Mitsubishi Chemical, Molecor, Nalburdayim.com, NETCAD, ODE, Ökotek, Özler Kalıp, Özpor, Panasonic, PERI, Pimakina, Polyfibers, Polyfin, Prefabrik Yapı / Hekim Holding, Prometeon, Ravago, Rehau, Saint Gobain Türkiye, Samsung, Saray Alüminyum, Schüco, Selena (Tytan), Sentez Mekanik, Serge Ferrari, Shell, Siemens, Sistem İnşaat, Soudal, Sika, Şişecam, Temsa, TMS, Tekno Yapı, Türk Ytong, Tremco illbruck, Vaillant, Vekon, Viessmann, Wermut, Wielton, Wilo, Winsa, XCMG, Xylem ve ZF'nin değerli katkılarıyla hazırlanmaktadır.
ABONE OLMAK İÇİN
Bir yıllık abonelik bedelimiz olan 2.400 TL (6 Sayı, KDV Dahil)'yi TR70 0001 0008 5291 9602 1550 01 IBAN no’lu hesabımıza (Ekosistem Medya) yatırıp; ardından dekontu, açık adresinizi ve fatura bilgilerinizi (şahıs ise TC kimlik no; firma ise vergi dairesi-numarası) santiye@santiye.com.tr adresine e-posta veya 0532 516 03 29 no’lu telefona WhatsApp / SMS aracılığıyla ulaştırabilirsiniz.
