Şantiye Dergisi 383. Sayı (Eylül-Ekim 2020)

103 EYLÜL-EKİM 2020 İŞ GÜVENLİĞİ önemli bir kalemi olmaya devamettiği yapı iş kolunda yükleniciler, teklif ver- dikleri işi alabilmek için maliyetlerini düşük tutmak zorunda kalmaktadır- lar. Başka bir ifadeyle, iş gücünün sağ- lığı ve güvenliği pahasına da olsa, iş sahibi için düşük fiyat güvence altına alınmaktadır. Aşağıdaki paragraflarda rekabetçi ihalelerin yürütülmesi sırasında aynı zamanda projenin İSG gereklerinden ödün vermemenin ne şekilde sağlana- bileceği ortaya konmaya çalışılacaktır. İş Sağlığı ve Güvenliğinin doğru şe- kilde ele alınması ancak ihale öncesi süreç, müşavirlerin seçimi, planlama ve tasarım aşamaları, yüklenici ön ye- terlilikleri ve ihale belgelerinin belir- lenmesi, sözleşme, projenin izleme ve raporlama kriterleri, proje sonrası değerlendirme safhalarının her birine entegre edilmesi ilemümkün olacaktır. İSG ile ilgili net bir politika olmalı Tüm bu süreçleri yüklenicinin ko- ordine etmesi ise zaten ihale ile belir- lenecek olduğundanmümkün değildir. Bu nedenlemal sahibinin proje başlan- gıcında İSG ile ilgili net bir politikası- nın olması ve diğer tümpaydaşların bu beklentileri net olarak anlayabilmesi için bunun duyurulması önemlidir. Mal sahibinin İSG’yi projenin temel hedef- lerinin bir parçası haline getirmesi gibi hususlar da değerlendirilebilir. Örne- ğin “İSG açısından özel bir önemle inşa edilmiş AVM/baraj/yol inşaatı”. Mal sa- hibinin proje paydaşlarına sorumluluk- larını hatırlatması ve projede normal görevlerin ötesinde kendilerinden ne bekleneceğini net şekilde ortaya koy- ması, proje İSG performansı açısından elzemdir. Projenin planlanması, tasarlanma- sı ve inşaatın denetlenmesinde görev alacak olan birimlerin mal sahibi tara- fından seçimi, inşaat sırasında işçile- rin ve projenin kullanım ömrü içinde kullanıcıların maruz kalabilecekleri minimum risk ile tasarlanmasını, inşa edilmesini ve kullanılmasını sağlaya- cak şekilde titiz bir değerlendirme ile yapılmalıdır. Bu değerlendirmede “İSG mevzuatı ve uluslararası standartlar hakkında bilgi”, “Tasarımve yapımla il- gili güvenlik konularının anlaşıldığının teyidi”, “İSG risk değerlendirmelerini gerçekleştirme ve risk indirgeme stra- tejileri hazırlama yeterlilikleri”, “Geç- miş projelerde performans kayıtları”, “Mal sahibinin İSG hedeflerini yerine getirmek için bu hedefleri ne şekilde karşılayacaklarına dair yöntem beya- nı” gibi değerlendirme kriterleri yer alabilir. Proje Sağlık Güvenlik Planı (SGP) geliştirilmeli Proje döngüsünün herhangi bir aşamasında işçilerin ve yapının kulla- nıcılarının sağlığı ve/veya güvenliğine yönelik riskler ortaya çıkabilir. “İnşaat ve işletme sırasında karşılaşılan yaygın İSG sorunlarının çoğu, proje planlama ve tasarım aşamaları sırasında gerekli değerlendirme ve çaba harcanırsa ön- lenebilir.” Bu nedenle proje İSG riskle- rinin planlama ve tasarım aşamasın- da ele alınması için, bu aşamada İSG risk değerlendirmesi yapılması ve risk bulgularının bir risk kaydına girilme- si sağlanmalıdır. Risk kayıtları seçilen yükleniciye aktarılmalı ve proje bo- yunca güncellenmelidir. Riskleri orta- dan kaldırmak ve/veya azaltmak için sorumlulukların net şekilde dağıtıldı- ğı Proje Sağlık Güvenlik Planı (SGP) geliştirilmelidir. Söz konusu SGP, iha- le aşamasına taşınmalı ve ihale dokü- manları içinde yer almalıdır. Yükleni- ci seçiminde ön ve/veya son yeterlilik yaygın bir uygulamadır. Ancak genel olarak bahsi geçen yeterlilik, yükle- nicinin işi yerine getirme konusunda- ki mali ve teknik kapasitesinin değer- lendirilmesinden ibarettir. Bu nedenle yüklenicilerin İSG’yi iyileştirme konu- sundaki bilgi, deneyim ve bağlılıkları- nı test etmek için ek nesnel ve doğru- lanabilir kriterlerin teknik yeterliliğin bir unsuru olarak dahil edilmesi uygun olacaktır. Yüklenici seçim kriterlerinin unsurları: ■ Yüklenicinin İSG konularına ilişkin kayıtları (para cezaları, raporlama düzenlemelerine uygunluk, kaza sıklık oranı ve güvenli uygulama örneklerini içerebilir) ■ Yüklenicinin İSG politikası, alt işve- ren İSG gereksinimlerinin taşeron- lar tarafından uygulanmasını, iz- lenmesini sağlamak için alt işveren yönetimi politikası, tamzamanlı ni- telikli İSG görevlisi, işler durumda bir İSG yönetim sistemi, her seviye- deki çalışanlar için düzenli eğitim gibi unsurlara sahip olup olmadığı vd. olabilir. Yüklenicilerin, destekleyici ka- nıtlarla birlikte yukarıdakilere ilişkin bilgileri sunmaları istenmelidir. Kri- terlere uymayanlar ihale listesinden çıkarılmalıdır. Mal sahibi, yüklenicilerin teklifle- riyle birlikte:

RkJQdWJsaXNoZXIy MTcyMTY=