“Erişilebilirlik Kılavuzu” ile tasarımda “Erişilebilirliğin” sağlanmasına rehberlik edilmesi amaçlanıyor.

KILAVUZA E-DERGİDEN ULAŞMAK İÇİN LÜTFEN TIKLAYIN

1.3. DİKEYDE ENGELSİZ ALAN: BAŞ AÇIKLIĞI
Baş açıklığı tüm dolaşım alanlarında çok uzun boylu kişilerin, görme engellilerin ve yaşlıların hareket ederken ve yürürken, kafa ve vücut hizalarına gelen bir engele çarpmaları nedeniyle kaza geçirmelerini önlemek amacıyla sağlanması gereken bir özelliktir. Bu gruba günümüzde telefon gibi cihazlara bakarak dalgın şekilde yürüyenler de eklenmelidir.

Tüm açık ve kapalı dolaşım alanlarında engelsiz olarak sağlanması gereken alanın düşeydeki net (temiz) yüksekliği en az 220 cm olmalıdır. Bu alanın içinde herhangi bir ağaç dalı, tabela, çıkıntı oluşturacak bir donanım gibi engeller bulunmamalı, tasarım ilkelerine göre yatayda sağlanması gereken genişlikteki alanın dikey kısmına bakıldığında, yerle 220 cm yükseklik arası tamamen boşluk oluşturmalıdır (Şekil 1.15). Bu alan “erişilebilir koridor” olarak tanımlanabilir.

Yürüyüş güzergâhında bulunan duvarlarda yerden 68 cm ile 220 cm arası yüksekliklerde duvara monte edilen nesneler, duvardan en fazla 10 cm çıkıntı yapabilir. Görme engellilerin buradaki çıkıntıyı beyaz bastonla fark edebilmesi için çıkıntının yerden yüksekliği 68.5 cm’den az olmalıdır.

Resim Başlığı

Şekil 1.15. Dikeyde Engelsiz Alan Ölçüleri

Görme engellilerin Şekil 1.15’te gösterilen tarama hareketi sırasında beyaz bastonun alanda bulunan engele denk gelerek fark edilmesi için engelin yerden en fazla 68,5 cm’de konumlanmış olması gerekmektedir. İnce ve düz yükselen veya üst tarafı alt tarafına göre daha büyük olan objeler ise yerden 10 cm yüksekte bir tabanın üzerine yerleştirilerek beyaz bastonla yerde yapılan tarama hareketi sırasında fark edilmesi sağlanmalıdır.

1.4. YATAYDA ENGELSİZ ALAN: ZEMİNDE DÜZENLEMELER
Yürüyüş güzergahında karşılaşılan kot (seviye) farklılıklarının aşılması herkes için çözüm gerektirir. Ancak hareket kısıtlılığı olanların büyük çoğunluğu için basamak niteliğinde olan çözümler yeterli olmayacak; ayağın takılmaması, yürütecin ilerletilmesi, tekerlekli sandalye, bebek arabası gibi tekerleği olan araç gereçlerin tekerlek hareketinin sürdürülmesi için kotları birbirine bağlayan rampa türü düzlemlerin tasarlanması gerekmektedir.

Ülkemizdeki erişilebilirlik standartlarına göre, bu kot farklarından 6 mm’ye kadar olanlar için özel bir düzenleme gerekmemektedir; çünkü bunların herkes tarafından tolere edilebilir olduğu kabul edilmektedir (Şekil 1.16.a)

6 mm-13 mm arasındaki kot farklılıkları için ise eğimi 1/2’yi geçmeyecek şekilde düzenlemeler yapılmalıdır (Şekil 1.16.b ve c).

Resim Başlığı

Şekil 1.16. “6 mm - 13 mm” Arasındaki Seviye Farklılıkları için Düzenleme

6 mm’den fazla kot farklarında dahi düzenleme yapılmazsa, tekerlekli sandalye ile kot farkı aşılmak istenirken bu hamle sandalyenin geriye doğru devrilmesine neden olduğu için büyük tehlike yaratmaktadır.

13 mm (1,3 cm)’den daha fazla olan kot farklılıkları için ise 1.5 Temel Erişilebilirlik Ögesi: Rampa bölümünde belirtilen ölçü ve özelliklere uygun olarak rampa yapılmalıdır.

Yatayda hareketliliğin kesintisiz ve güvenli sağlanabilmesi için zeminde altyapı kapağı, ızgara gibi herhangi bir başka malzeme bulunmaması gerekmektedir. Ancak yürüyüş güzergâhı üzerinde ızgara uygulanmasının zorunlu olduğu hallerde, bu ızgaranın yönü, geçiş yönüne dik düzenlenmelidir. Izgara aralıklarındaki boşluklar ise en fazla 13 mm olmalıdır (Şekil 1.17).

Resim Başlığı

Halı, tekerlekli sandalyenin kullanımını zorlaştırdığı için tavsiye edilmemektedir. Ancak döşeme üzerinde halı veya halı türü kaplamalar kullanılacaksa döşemeye güvenli bir biçimde sabitlenmeli ve halı tüylerinin yüksekliği (hav yüksekliği) en fazla 13 mm olmalıdır (Şekil 1.18).

Resim Başlığı

Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan kılavuzdan resmi izinler alınarak derlenmiştir.

Kılavuzun devamını önümüzdeki sayılarda okuyabilirsiniz...

31 Mart 2021


Şantiye®
İnşaat sektörünün buluşma noktası Şantiye®, “Güven”i temsil eden “Basılı bir Yayın” olma özelliğinin yanı sıra yenilenen web sitesiTurkcell Dergilik ve Türk Telekom E-Dergi gibi mobil uygulamalardaki varlığı, 42 bin E-Bülten abonesi ve 60 bin sosyal medya takipçisi-bağlantısıyla inşaat sektörünün en önemli iletişim platformlarından biri olmaya dijital ortamlarda da devam ediyor...  1988'den bu yana olduğu gibi...
Şantiye®
ayrıca yapı sektörüne "Şantiye'nin Yıldızı Ödülü", "Yılın Yeşil Yapı Malzemesi / Teknolojisi Ödülü" ve "Şantiyeden Kareler" Fotoğraf Yarışması gibi farklı organizasyonlarla da katkı sunuyor. 

Abone Olmak için
Bir yıllık abonelik bedelimiz olan 180 TL (Yılda 6 Sayı, KDV Dahil)'yi TR70 0001 0008 5291 9602 1550 01 IBAN no’lu hesabımıza (Ekosistem Medya) yatırıp, dekontu ve açık adresinizi santiye@santiye.com.tr adresine e-posta veya 0532 516 03 29 no’lu telefona WhatsApp / SMS aracılığıyla ulaştırabilirsiniz.