"Enerji verimli", "kamusal alana entegre" ve "insan merkezli çalışma alanlarına sahip" sürdürülebilir bir ofis binası tasarımı... Portekiz'in en büyük elektrik firması Energia de Portugal için inşa edilen genel merkez yapısı sürdürülebilir özelliklerinin ötesinde, insancıl yaklaşıma paralel iş yeri kavramını da yeniden şekillendiriyor. Çalışmanın değişen doğasını göz önünde bulunduran tasarım, bireysel ve kolektif, resmi ve gayri resmi alanların demokratik bir dağılımını, hepsine kolayca ulaşılabilmesini sağlayacak şekilde içeriyor.  

Şili merkezli mimarlık stüdyosu ELEMENTAL tarafından tasarlanan yeni "Energía de Portugal" Genel Merkezi, iki doğrusal hacimden oluşuyor. Sahildeki başkent Lizbon'da yer alan proje, kuzey-güney yönünde uzanan ve tepeleri Tagus Nehri'ne bağlayan kamusal alanın sürekliliğini öngören bir ana plana resmi olarak yanıt veriyor.

Energia de Portugal Genel Merkezi, kapalı bir kurumsal yapı olarak değil, şehrin kendisinin bir uzantısı olarak tasarlanmış. ELEMENTAL, binayı iki doğrusal hacme bölerek, kentsel dokuyu Tagus Nehri ile yeniden birleştiren kamusal bir kuzey-güney geçidini koruyor. Eğimli ve kalınlaştırılmış bir zemin düzlemi, peyzaj ve mimari arasındaki sınırı bulanıklaştıran merkezi bir meydan haline geliyor. Sağlam beton kütle, derin cepheler ve girintili camlar, çevresel performansı artırırken ışık ve gölge oyunu yaratıyor. 

İçeride, geniş merdivenler ve esnek çalışma alanları hareket, etkileşim ve refahı teşvik ediyor. Kamusal dolaşım ve kurumsal erişim arasındaki net ayrım, projenin gerçek bir kamusal alan olarak işlev görmesini sağlıyor. Ölçülü, kentsel ve sessizce anıtsal olan genel merkez, ELEMENTAL'in iş yeri verimliliğini kamusal yaşamla dengeleyen mimariye olan bağlılığını yansıtıyor.

Yeni "Energía de Portugal" Genel Merkezi için ELEMENTAL ekibi, merkezi meydanda bulunan herkesin burayı kullanma hakkına sahip olduğunu hissetmesini sağlayacak bir dizi kararı tercih etmiş. Bu bağlamda, binanın girişlerinin ve otopark alanının konumu, mahallenin kamusal karakterini canlandıran kaliteli açık alanı bozmayacak şekilde stratejik olarak tasarlanmış. 

Sürdürülebilirlik, karakter ve insancıl işlevsellik, binanın hedeflediği amaçlar olmuş. Çalışmaya uygun bir ortamı teşvik eden proje, Avrupa'nın önde gelen ve Portekiz'in en büyük elektrik gruplarından birine ev sahipliği yapacak yeni bir genel merkeze yakışır imaj ve karakteri göz ardı etmeden enerji verimliliğini de dikkate alıyor. 

ELEMENTAL'in projeye ilişkin değerlendirmeleri ise şu şekilde: 
"Proje, zıt yönlere çeken iki kuvvetin yarattığı bir tür paradoksu çözmek zorundaydı: Bir yandan, kamusal alanın tepelerden nehre (kuzey-güney yönü) kadar sürekliliğini gerektiren bir Ana Plan'a uymak zorundaydı; bu da binanın kütlesinin iki doğrusal hacme bölünmesine yol açıyordu. Öte yandan, bina tek bir varlık olarak işlev görmeliydi; bu nedenle, iki doğrusal hacmin doğu-batı yönünde bağlanması gerekiyordu ve bu da kamusal alanın kuzey-güney sürekliliğini tehdit ediyordu. Bu nedenle, her iki kuvvete de aynı anda yanıt vermek için, kamusal alanın zeminini, tepe-nehir sürekliliğine uygun hafif bir eğimle katladık ve ardından iki doğrusal hacmi katlanmış zeminin en yüksek noktasının altında birleştirdik. Bu yapay eğimli zemin, arsanın bir başka sorununu çözme fırsatı sundu: Lizbon'un kentsel şebekesinin ikinci sırasında yer alması nedeniyle, nehre doğru görsel süreklilik teorik olmaktan çok gerçek değildi. Karşıdaki EDP binası, genel kütle olarak kuzey-güney sürekliliğine uysa da, yaya seviyesinde nehrin algılanmasını engelliyordu. Eğim üzerine oturan, nehre doğru uzanan ve bitişik binanın üzerine eğilecek kadar yükseklik kazanan bir parça yerleştirdik ve böylece Tajo Nehri'nin net bir görünümünü elde ettik. Böylece, kompleksin merkezindeki meydan tamamen halka açık hale geldi... Binanın girişini bu meydana yerleştirmeme kararı bilinçli bir tercihti; böylece bir vatandaş, bir şirketin kaliteli bir alanı kullanarak 'kendisine bir iyilik yaptığını' hissetmesin. Meydanda bulunan bir kişi, burayı kullanma hakkına sahip olduğunu hissetmelidir. Sonuç olarak, binanın girişi güney cephesinde yer alıyor ve meydana katılıyor ancak meydanı domine etmiyor. Ayrıca, halka açık otopark girişini binanın kuzey ucuna yerleştirdik, böylece bloğun merkezine hizmet edebilsin. Zemin katta yer alan ve kamusal alanı bir olanakla canlandırabilecek bir kafe de mahallenin kent karakterine katkıda bulunmayı amaçlıyor."

Sürdürülebililirliği ve karakteri bütünleştirmek
"Verimli enerji performansı için gerekli olan mimari işlemleri, binanın doğru karakterini belirleyebilecek olanlarla bütünleştirmek istedik. Örneğin, arsanın merkezindeki kamusal meydan, yeterli termal kütle sağlamak için oyulmuş bir monolit gibi ele alındı. Aynı zamanda, kat kavramını ortadan kaldırarak kompleksin kent anıtsallığını sağlamak için kütleden faydalandık. Bunun yerine, çevresel cephelerde, çalışma alanı için belirli bir evsellik elde etmek istedik, bu nedenle sadece her katın ölçeğini ifade etmekle kalmadık, aynı zamanda doğrudan güneş ışınımından ve dolayısıyla sera etkisinden kaçınmak için gömme camlarla güneş kırıcı görevi görebilecek oldukça derin bir doğrusal elemanlar ızgarası tercih ettik. Bina içinde, sürdürülebilirliği ve karakteri bütünleştirmek için başka bir işlem daha gerçekleştirdik. Asansör kullanımından kaçınmayı teorik değil, gerçek bir alternatif haline getiren, kullanımı yeterince basit unsurlar olan bir dizi 'davetkar merdiven' geliştirdik. Enerjinin 'bir yerlerde' üretilen ve tasarruf edilmesi veya yenilenebilir bir kaynaktan gelmesi gereken bir şey olduğunu düşünme eğilimindeyiz. Ancak enerjiye kendimiz de sahibiz. Bir merdiven insan enerjisi kullanır. Asansöre binmek yerine yürümeyi tercih ettiğimiz her seferinde enerji tasarrufu yapıyoruz ve tasarım bu anlamda rol oynayabilir."

Hümanistik Fonksiyonalizm
"Son olarak, binanın nihai amacı insanların çalışması için doğru ortamı sağlamaktır. Günümüzün büyük bir bölümünü çalışma alanında geçiriyoruz, bu nedenle yaşam kalitesinin (bazen evden bile daha fazla) iyileştirilebileceği bir yer varsa, o da iş yeridir. Binada 4 çalışma biçimini doğrulamayı önerdik. Bir sütunda bireysel ve kolektif kullanım, diğer satırda ise resmi ve gayri resmi kullanımların yer aldığı çift girişli bir matris. Başka bir deyişle, bireysel masa başındaki geleneksel çalışma alanlarından toplantı odalarına, dinlenme salonlarından binanın içindeki eğlence alanlarına kadar her şeyi demokratik erişimle, planın her noktasından en fazla 1 kat uzaklıkta konumlandırdık. Çatı katında bir spor salonu ve zemin katta bir kafe bulunması, geleceğin ofisi için bu daha insancıl (ve sadece işlevsel olmayan) anlayışı hayata geçirmeyi amaçlamaktadır."

Fotoğraflar: Francisco Nogueira

Şantiye^® Dergisi ve Dijital Platformları
Daha iyi yapılar için...
21 Şubat 2026

Türkiye'nin en ESKİ ve en çok ZİYARET EDİLEN şantiyesi: ŞANTİYE^®... 
İnşaata dair "KAYDADEĞER" ne varsa... 1988'den bu yana...
Şantiye^®nin ürettiği, derlediği ve yayınladığı içeriklerde öncelik “KAMUSAL YARAR”dır... 
Ve yayınlanan içeriğin “ÖZEL” olmasına özen gösterilir...

BASILI DERGİ + E-DERGİ + SANTİYE.COM.TR + SOSYAL MEDYA + DİJİTAL PLATFORMLAR... 

İnşaat sektörünün buluşma noktası Şantiye^®, “Güven”i temsil eden “Basılı bir Yayın” olma özelliğinin yanı sıra yenilenen web sitesi, Turkcell Dergilik ve Türk Telekom E-Dergi gibi mobil uygulamalardaki varlığı, 42 bin E-Bülten abonesi ve 100 bin sosyal medya takipçisi-bağlantısıyla inşaat sektörünün en önemli iletişim platformlarından biri olmaya her ortamda devam ediyor... 1988'den bu yana...

Şantiye^® ayrıca yapı sektörüne "Şantiye'nin Yıldızı Ödülü", "Yılın Yeşil Yapı Malzemesi / Teknolojisi Ödülü" ve "Şantiyeden Kareler Fotoğraf Yarışması" gibi farklı organizasyonlarla da katkı sunuyor. 

Şantiye^®nin son sayısı da dahil 1988 yılından bugüne kadar yayınlanan TÜM SAYILARINA E-Dergi olarak göz atmak için lütfen tıklayın... 

Şantiye^®, başta ABONELERİ olmak üzere 2020-2025 yıllarında ilan veren firmalar ABS Yapı, Akyapı, Alumil, Anadolu Motor (Honda), Alkur, Ak-İzo, Altensis, Arbiogaz, Aremas, Arfen, Artus, Assan Panel, Asteknik, Atos, Batıçim, Baumit, Bentley Systems / Seequent, Betek, Betonblock, Borusan CAT, Bosch Termoteknik, Bostik, BTM, Buderus, Bureau Veritas, Chryso, Çimsa, Çuhadaroğlu, Çukurova Isı, Deutsche Messe, Duyar Vana, DYO, Efectis ERA, Ekomaxi, Elkon, Emülzer, Eryap, Filli Boya, Fixa, Fullboard, Form Endüstri Ürünleri, Form Endüstri Tesisleri, Form MHI (Mitsubishi Heavy Industries) Klima, Garanti Leasing, GF Hakan Plastik, Gökçe Brülör, Grundfos, Hannover Fairs, Hilti, IQ Alüminyum (by Deceuninck), İNKA, İntek, İpragaz, İstanbul Teknik, İzocam, İzoser, Kalekim, Knauf, Knauf Insulation, Komatsu, Köster, Kuzu Grup, LG, Marubeni, Masdaf, Master Builders Solutions, MBI Braas, Meiller Kipper (Doğuş Otomotiv), Messe Frankfurt, Messe München/Agora Tur., Mekon, Mitsubishi Chemical, Molecor, Nalburdayim.com, NETCAD, ODE, Ökotek, Özler Kalıp, Özpor, Panasonic, PERI, Pimakina, Polyfibers, Polyfin, Prefabrik Yapı / Hekim Holding, Prometeon, Ravago, Rehau, Saint Gobain Türkiye, Samsung, Saray Alüminyum, Schüco, Selena (Tytan), Sentez Mekanik, Serge Ferrari, Shell, Siemens, Sistem İnşaat, Soudal, Sika, Şişecam, Temsa, TMS, Tekno Yapı, Türk Ytong, Tremco illbruck, Vaillant, Vekon, Viessmann, Wermut, Wielton, Wilo, Winsa, XCMG, Xylem ve ZF'nin değerli katkılarıyla hazırlanmaktadır.

ABONE OLMAK İÇİN
Bir yıllık abonelik bedelimiz olan 2.400 TL (6 Sayı, KDV Dahil)'yi TR70 0001 0008 5291 9602 1550 01 IBAN no’lu hesabımıza (Ekosistem Medya) yatırıp; ardından dekontu, açık adresinizi ve fatura bilgilerinizi (şahıs ise TC kimlik no; firma ise vergi dairesi-numarası) santiye@santiye.com.tr adresine e-posta veya 0532 516 03 29 no’lu telefona WhatsApp / SMS aracılığıyla ulaştırabilirsiniz.