Bu makale Londra 2012 Olimpiyat Park’ındaki Uluslararası Yayın Merkezi çatısında yağmur sesi gürültüsüne karşı uygun çatı konstrüksiyonunun seçilmesi sürecini irdelemektedir. 275 metre uzunluğunda, 50 m genişliğinde ve 30 m yüksekliğindeki bina oyunlar sırasında 20.000’den fazla medya mensubu, fotoğrafçı, televizyoncu ve gazeteciye ev sahipliği yaparak medya etkiliğinin merkezi olmak üzere tasarlanmış 4500 tonluk çelikten oluşan karkas bir yapıdır. Olimpiyat Park’ındaki en büyük taban alanına sahip bu yapı için astar profili üzerine serilmis saclardan oluşan bir düz metal çatı sistemi tasarlanmıştır ve tasarlanan sistemin inşaatı 2012 yılının başlarında tamamlanmıştır. Düz çatı sistemlerinin diğer çatı sistemlerine göre maliyet, kolay uygulama ve tasarımda esneklik gibi avantajları bulunmaktadır. Ancak düz metal çatı sistemlerinin kullanıldığı yapılarda özellikle de ses yalıtımının ekstra önem arzettiği yayın stüdyolarının bulunduğu bir mekanda yağmur kaynaklı darbe sesi iletim değerleri tasarımın en başından itibaren hesaba katılmalıdır. Böylece mekanda kabul edilebilir iç mekan gürültü seviyesi değerlerinin aşılmaması sağlanmış olur.
Bu çalışmanın yapıldığı 2012 yılında yayın stüdyoları için yağmur kaynaklı darbe ses iletim sınır değerleri ile ilgili herhangi bir düzenleme ya da performans değeri bulunmamaktaydı. Bu durumda yağmur kaynaklı darbe ses iletimi de hesaba katıldığında yayın stüdyoları için Olimpik Yayın Hizmetleri kuruluşunun yayın stüdyoları için öngörmüş olduğu iç mekan gürültü ses seviyesi değeri olan 35 dBA (LAeq) performans kriteri olarak ele alınmıştır. Bu makalede öncelikle varolan durumdaki düz metal çatının yağmur kaynaklı darbe ses iletiminin mevcut stüdyolarda iç ortam gürültü seviyelerini nasıl etkilediğini anlamak üzere yapılan gürültü izleme sonuçları değerlendirilmektedir. Gürültü izleme sonuçları varolan düz metal çatının Olimpik Yayın Hizmetleri tarafından belirlenmiş olan 35 dBA (LAeq), iç mekan gürültü ses seviyesi değerini sağlayamadığını ortaya koymuştur.
Bu nedenle mevcut metal çatı üzerine çıkıntılı polietilen membran ve jeotekstil filtreden oluşan ek bir katmanın döşenmesi önerilmiş ve dört farklı ek katman önerisi detaylandırılmıştır. Önerilen sistemlerin testleri Sound Research Laboratories (SRL), Suffolk, Sudbury'de gerçekleştirildi ve ölçülen çatı sistemlerinin yağmur kaynaklı darbe ses iletimi belirlendi. Dört farklı tip çatı sisteminde yapay olarak yaratılan yoğun yağışın neden olduğu ses seviyeleri ölçüldü, farklı sistemlerin peformansları karşılaştırıldı ve çatıdaki yağış nedeniyle mekanın içinde oluşacak iç ortam gürültü seviyesi değerleri hesaplandı ve bunun sonucunda en uygun çatı konstrüksiyonu ile ilgili değerlendirmeler yapıldı.
YAZAN: Konca Şaher / Kadir Has Üniversitesi, İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Bölümü / İSTANBUL
