Organize Sanayi Bölgeleri merkezi enerji temini ve karmaşık dağıtım altyapıları nedeniyle elektrik kaynaklı yangın riski açısından kritiktir. Bireysel sanayi tesislerinden farklı olarak merkezi bir enerji yönetimi ve dağıtım sistemine sahiplerdir. OSB yönetimleri tarafından işletilen ana trafo merkezleri, yüksek gerilim besleme hatları ve yer altı dağıtım sistemleri, bölgedeki tüm işletmeler için kritik altyapıyı oluşturur. Bu nedenle elektrik kaynaklı yangın riski yalnızca tekil işletmelerle sınırlı değildir; sistem ölçeğinde değerlendirilmesi gereken bütüncül bir risk niteliği taşır.
Mustafa Salih Korkmaz
Mühendislik ve Kontrol Müdürü / Efectis Era Avrasya Test ve Belgelendirme
0262 658 16 62 / turkiye@efectis.com
Organize Sanayi Bölgeleri (OSB’ler) merkezi enerji temini ve karmaşık dağıtım altyapıları nedeniyle elektrik kaynaklı yangın riski açısından kritiktir. Organize Sanayi Bölgeleri, bireysel sanayi tesislerinden farklı olarak merkezi bir enerji yönetimi ve dağıtım sistemine sahiptir. OSB yönetimleri tarafından işletilen ana trafo merkezleri, yüksek gerilim besleme hatları ve yer altı dağıtım sistemleri, bölgedeki tüm işletmeler için kritik altyapıyı oluşturmaktadır. Bu nedenle elektrik kaynaklı yangın riski yalnızca tekil işletmelerle sınırlı olmayıp, sistem ölçeğinde değerlendirilmesi gereken bütüncül bir risk niteliği taşımaktadır.
Ana besleme noktalarında veya dağıtım altyapısında meydana gelebilecek bir arıza, geniş çaplı enerji kesintilerine, üretim kayıplarına ve zincirleme güvenlik problemlerine yol açabilmektedir. Bu durum, OSB yönetimlerinin yalnızca enerji sürekliliğini değil, aynı zamanda yangın güvenliğini de kapsayan entegre bir risk yönetimi yaklaşımı benimsemesini zorunlu kılmaktadır.
OSB enerji altyapısında yangın güvenliğinin sağlanması amacıyla ulusal ve uluslararası standartlara uyulması gerekmektedir. Türkiye’de, Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği ve Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik temel düzenlemeleri oluştururken, TS EN 60364 ve TS EN 61936 standartları elektrik tesislerinin güvenli tasarımını kapsamaktadır. Uluslararası düzeyde IEC standartları ve NFPA 70 ile NFPA 850 dokümanları, elektrik yangınlarının önlenmesine yönelik kapsamlı teknik rehberlik sunmaktadır. Yangın riskleri bu mevzuatlara göre ele alınmalıdır.
OSB’lerde elektrik enerjisinin sisteme giriş noktası olan ana besleme trafoları ve trafo merkezleri, yangın riski açısından en kritik altyapı bileşenlerini oluşturmaktadır. Yüksek gerilimden orta gerilime dönüşümün gerçekleştirildiği bu merkezlerde yüksek enerji yoğunluğu ve ekipmanların çalışma karakteristikleri nedeniyle yangın oluşma potansiyeli oldukça yüksektir.
Yağlı tip güç trafoları, içerdiği izolasyon yağı nedeniyle özel bir risk profiline sahiptir. Trafoda meydana gelebilecek sargı arızaları veya dahili kısa devreler sonucu oluşan elektrik arkı, yağın hızla ısınmasına ve gazlaşmasına neden olarak patlama ve yangın riskini beraberinde getirmektedir. Bu tür olaylar genellikle ani gelişmekte ve yüksek ısı açığa çıkararak yangının çevre ekipmanlara yayılmasına neden olmaktadır.
Trafo merkezlerinde ayrıca bara sistemleri, kesiciler ve ayırıcılar gibi ekipmanlarda meydana gelen ark hataları da önemli bir tutuşma kaynağıdır.
Yüksek kısa devre güçleri, arıza anında açığa çıkan enerjinin büyüklüğünü artırarak yangının yayılma etkisini şiddetlendirmektedir. OSB ölçeğinde bir trafo merkezinde meydana gelen yangın, yalnızca lokal bir olay olmayıp tüm bölgenin enerjisiz kalmasına yol açabilecek sistemik bir risk oluşturmaktadır.
Bu nedenle trafo merkezlerinde yağ toplama çukurları, yangın duvarları ve yeterli ekipman mesafeleri gibi pasif önlemler ile birlikte diferansiyel koruma ve otomatik söndürme sistemleri gibi aktif koruma yöntemlerinin birlikte uygulanması gerekmektedir.
OSB’lerde elektrik enerjisinin dağıtımı genellikle yer altı kablo sistemleri ve kablo tünelleri aracılığıyla gerçekleştirilmektedir. Bu tünellerde çok sayıda enerji kablosunun bir arada bulunması, yangın yükünü artırmakta ve oluşabilecek bir yangının hızla yayılmasına neden olmaktadır. Kapalı hacim özellikleri nedeniyle enerji tünellerinde yangın davranışı, yüksek sıcaklık birikimi ve yoğun duman oluşumu ile karakterizedir. Havalandırma koşulları yangının gelişimini doğrudan etkilerken, yetersiz tasarlanmış sistemler yangının şiddetini artırabilmektedir.
Organize Sanayi Bölgelerinde elektrik kaynaklı yangın riskinin etkin şekilde yönetilebilmesi, yalnızca tasarım ve periyodik bakım faaliyetleri ile sınırlı kalmamalı, aynı zamanda sistematik yangın risk analizleri ile desteklenmelidir. Bu analizler, hem tesis bazında hem de OSB’nin merkezi enerji altyapısı düzeyinde mevcut tehlikelerin belirlenmesine ve önceliklendirilmesine olanak sağlamaktadır.
Risk analizleri kapsamında trafo iç arızaları, kablo tünellerinde ark oluşumu veya dağıtım sistemlerinde aşırı ısınma gibi senaryolar değerlendirilmekte ve bu senaryoların olasılık ve etkileri analiz edilmektedir. Bu yaklaşım sayesinde kritik ekipmanlar ve zayıf noktalar belirlenmekte, mevcut koruma sistemlerinin yeterliliği sorgulanmakta ve iyileştirme alanları ortaya konulmaktadır.
Sürekli izleme ve denetim eksiklikleri, küçük ölçekli arızaların zamanla büyüyerek ciddi yangınlara dönüşmesine neden olabilmektedir. Özellikle trafo merkezleri ve enerji tünellerinde gelişen termal anormallikler veya izolasyon bozulmaları, yeterli izleme yapılmadığında uzun süre fark edilemeyebilir.
Bu nedenle OSB yönetimlerinin risk analizlerini periyodik olarak güncellemesi, bu analizleri saha verileri ile desteklemesi ve SCADA sistemleri, termal izleme çözümleri ve sensör tabanlı erken uyarı sistemleri ile entegre etmesi gerekmektedir. Analiz sonuçlarının yalnızca raporlanması değil, aynı zamanda düzeltici ve önleyici faaliyetlere dönüştürülmesi büyük önem taşımaktadır. Bu yaklaşım, reaktif değil proaktif bir yangın güvenliği kültürünün oluşturulmasına katkı sağlamaktadır.
Şantiye® Dergisi ve Dijital Platformları
Daha iyi yapılar için...
8 Haziran 2026
Türkiye'nin en ESKİ ve en çok ZİYARET EDİLEN şantiyesi: ŞANTİYE®...
İnşaata dair "KAYDADEĞER" ne varsa... 1988'den bu yana...
Şantiye®nin ürettiği, derlediği ve yayınladığı içeriklerde öncelik “KAMUSAL YARAR”dır...
Ve yayınlanan içeriğin “ÖZEL” olmasına özen gösterilir...
BASILI DERGİ + E-DERGİ + SANTİYE.COM.TR + SOSYAL MEDYA + DİJİTAL PLATFORMLAR...
İnşaat sektörünün buluşma noktası Şantiye®, “Güven”i temsil eden “Basılı bir Yayın” olma özelliğinin yanı sıra yenilenen web sitesi, Turkcell Dergilik ve Türk Telekom E-Dergi gibi mobil uygulamalardaki varlığı, 42 bin E-Bülten abonesi ve 100 bin sosyal medya takipçisi-bağlantısıyla inşaat sektörünün en önemli iletişim platformlarından biri olmaya her ortamda devam ediyor... 1988'den bu yana...
Şantiye® ayrıca yapı sektörüne "Şantiye'nin Yıldızı Ödülü", "Yılın Yeşil Yapı Malzemesi / Teknolojisi Ödülü" ve "Şantiyeden Kareler Fotoğraf Yarışması" gibi farklı organizasyonlarla da katkı sunuyor.
Şantiye®nin son sayısı da dahil 1988 yılından bugüne kadar yayınlanan TÜM SAYILARINA E-Dergi olarak göz atmak için lütfen tıklayın...
Şantiye®, başta ABONELERİ olmak üzere 2020-2026 yıllarında ilan veren firmalar ABS Yapı, Akyapı, Alumil, Anadolu Motor (Honda), Alkur, Ak-İzo, Altensis, Arbiogaz, Aremas, Arfen, Artus, Assan Panel, Asteknik, Atos, Batıçim, Baumit, Bentley Systems / Seequent, Betek, Betonblock, Bonus Yalıtım, Borusan CAT, Bosch Termoteknik, Bostik, BTM, Buderus, Bureau Veritas, Chryso, Çimsa, Çuhadaroğlu, Çukurova Isı, Deutsche Messe, Duyar Vana, DYO, Egepen Deceuninck, Efectis ERA, Ekomaxi, Elkon, Emülzer, Eryap, Filli Boya, Fixa, Fullboard, Form Endüstri Ürünleri, Form Endüstri Tesisleri, Form MHI (Mitsubishi Heavy Industries) Klima, Garanti Leasing, GF Hakan Plastik, Gökçe Brülör, Grundfos, Hannover Fairs, Hilti, IQ Alüminyum (by Deceuninck), İNKA, İntek, İpragaz, İstanbul Teknik, İzocam, İzoser, Kalekim, Knauf, Knauf Insulation, Komatsu, Köster, Kuzu Grup, LG, Marubeni, Masdaf, Master Builders Solutions, MBI Braas, Meiller Kipper (Doğuş Otomotiv), Messe Frankfurt, Messe München/Agora Tur., Mekon, Mitsubishi Chemical, Molecor, Nalburdayim.com, NETCAD, ODE, Ökotek, Özler Kalıp, Özpor, Panasonic, PERI, Pimakina, Pimapen, Polyfibers, Polyfin, Prefabrik Yapı / Hekim Yapı, Prometeon, Ravago, Rehau, Saint Gobain Türkiye, Samsung, Saray Alüminyum, Schüco, Scania, Selena (Tytan), Sentez Mekanik, Serge Ferrari, Shell, Siemens, Sistem İnşaat, Soudal, Sika, Şişecam, Temsa, TK Asansör, TMS, Tekno Yapı, Türk Ytong, Tremco illbruck, Vaillant, Vekon, Viessmann, Vorne, Wermut, Wielton, Wilo, Winsa, XCMG, Xylem ve ZF'nin değerli katkılarıyla hazırlanmaktadır.
ABONE OLMAK İÇİN
Bir yıllık abonelik bedelimiz olan 2.400 TL (6 Sayı, KDV Dahil)'yi TR70 0001 0008 5291 9602 1550 01 IBAN no’lu hesabımıza (Ekosistem Medya) yatırıp; ardından dekontu, açık adresinizi ve fatura bilgilerinizi (şahıs ise TC kimlik no; firma ise vergi dairesi-numarası) santiye@santiye.com.tr adresine e-posta veya 0532 516 03 29 no’lu telefona WhatsApp / SMS aracılığıyla ulaştırabilirsiniz.
