Şantiye®nin Youtube kanalında gerçekleştirilen, ardından ŞantiyeTV sayfalarında ve Şantiye®nin basılı versiyonunda yayınlanan “10 Soruda” isimli canlı yayın serisinin 31 Mart 2026 Salı günkü konusu “Seramik Yünü”, uzman konuğu ise Ravago Building Solutions İş Geliştirme Müdürü Murat Koray Arslantaş oldu. Arslantaş programda Seramik Yününün muhteviyatı ve üretim yöntemleri; teknik özellikleri; yapılarda ne tür işlevleri yerine getirdiği ve kullanım alanları; çeşit ve formları; avantajları; maliyet-performansı ilişkisi; uygulama metotları ve örnekleri; pazar ve üretim hacmi; seramik yününün standart, mevzuat ve yasal düzenlemelerde nasıl ele alındığı; çevresel anlamda performansı ve seramik yünü seçiminde nelere dikkat edilmesi gerektiğini Şantiye® okurlarıyla paylaştı.
BU RÖPORTAJI ŞANTİYE TV SAYFALARINDAN VİDEO FORMATINDA DA İZLEYEBİLİRSİNİZ. LÜTFEN TIKLAYIN
1) Seramik Yünü nasıl bir malzemedir? Muhteviyatı ve üretim yöntemi hakkında bilgi verebilir misiniz?
Seramik Yünü aslında Mineral Yün ailesinin bir ferdidir... Binalarda ve endüstride ısı, yangın, ses ve nem yalıtımı amacıyla kullanılan elyaflar Amerikan standartlarında Mineral Elyaf (MineralFiber), Avrupa standartlarında iseMineral Yün (Mineral Wool) olarak isimlendiriliyor. Mineral Yün çatıların, çatı katlarının, duvarların, zeminlerin ve binalardaki HVAC ve mekanik sistemlerin yalıtımından yangından korunma ve gürültü azaltıcı çözümlere ve proseste kullanıma kadar çok çeşitli uygulamalarda tercih ediliyor. Çeşitli formlara sahip.
Seramik Yün çeşitli endüstriyel ve ticari yalıtım uygulamalarında kullanılmak üzere tasarlanmış bir malzeme. Alümina, silika, zirkonyum gibi hammaddelerin yüksek sıcaklıkta eritilmesi ile elde edilen liflerden üretiliyor. Bunun yanında çözünebilir elyaf üretimi için kalsiyum ve magnezyum esaslı biosoluble seramik lifler de imal ediliyor. Seramik Yünü yüksek sıcaklıkta kullanım için geliştirilmiş bir ürün. Yani aslında camyünü, taşyünü gibi bir malzeme ama çalışma sıcaklığı, uygulama alanı ve üstün lambda değerleriyle ayrışıyor.
Seramik fiber malzemeler “RCF (Refractory Ceramic Fiber) / Seramik Yünü” ve “AES (Alkaline Earth Silicate) / Çözünebilir Elyaf” olmak üzere iki ana grupta değerlendiriliyor. RCF, yani seramik yünleri genel olarak alümina ve silika esaslı olarak üretiliyor. Bu hammaddeler genellikle kaolin gibi doğada bulunan minerallerden üretilebiliyor. Bunun yanında saf hammaddelerle, yani saflaştırılmış silika gibi hammaddelerle de imal ediliyor. Bu iki üretim yöntemi arasında ürünün niteliği ve niceliğini etkileyen önemli bir farklılık var. Kaolin ile üretilen seramik yünlerinin içeriğinde genelde alüminyum miktarı biraz daha düşük, demir oranı ise daha yüksek oluyor. Tabii bu final üründe demir, ciddi bir iletken olduğundan ürünün termal şoklar karşısında küçülmesine sebebiyet veriyor ve termal köprülere neden oluyor. Yani bir olumsuz etki olarak yansıyor. Bunun yanında ürünün ömrünü de olumsuz etkiliyor. Biz bu nedenle üretim yöntemi olarak saf hammaddeleri kullanmayı tercih ediyoruz. Bu, sürdürülebilir ve sürekli aynı standartta kaliteyi yakalamamıza imkan veriyor. Ayrıca malzemenin içeriğindeki az önce bahsettiğim demir gibi istenmeyen materyaller bulunmadığı için malzemenin termal şok dayanımı ya da ömrü daha yüksek oluyor.
Alümina içeriği malzemenin yüksek sıcaklık dayanımını artırıyor. Yani yüksek sıcaklık dayanımı aslen alüminat sayesinde artıyor. Bunun yanında lif yapısı, lif oluşumu ve yapısal bütünlüğünü destekleyen de silika hammaddeleri oluyor. Bu RCF ürünlerde ilave bir de alüminyum silikanın yanında zirkonyum ilave edildiğinde malzemenin daha yüksek sıcaklıklara dayanımı sağlanabiliyor.
Üretim sürecinde ise genellikle elektrik arkları sayesinde elektrotlardan belirli miktarda enerji aktarımıyla malzeme ergitilerek bir lav haline getiriliyor. Bu lavların elyafa dönüşmesi için blown (lav, üflenerek elyafa dönüştürülüyor) ve spun (döndürüp bükülerek) olmak üzere iki farklı proses takip ediliyor.
RCF (Refractory Ceramic Fiber) / Seramik Yünlerinin yanında AES (Alkaline Earth Silicate) / Çözünebilir Elyaf ürünlerden de bahsetmek isterim... Seramik fiberlerin, içeriğindeki alüminanın, insan sağlığına belirli etkileri olabiliyor. Bu nedenle son yıllarda “biosoluble”, yani çözünebilir elyaf denilen, magnezyum, kalsiyum gibi alkali toprak elementlerinden üretilen fiberler de piyasaya sunuluyor. Bu ürünün, biosoluble olarak nitelendirilmesi sadece üretimle gerçekleşmiyor, bu ürünler çeşitli test kuruluşlarınca, insan sağlığına zararsız olduğu raporlandıktan sonra biosoluble olarak nitelendirilebiliyor.
2) Kullanım alanları nereler, genelde hangi sektörlerde tercih edilir ve işlevi nedir?
Seramik fiberin çok geniş bir kullanım alanı var. Yani otuzdan fazla sektörde çeşitli uygulama alanında kullanıyor. Otomotiv sektöründe egzoz ve motor bölmesi yalıtımında; elektrikli otomobillerin yangın risklerini minimize etmede; uzay araçlarında; gaz ve buhar türbinlerinin yalıtımında; depolama tanklarında; nükleer ve termik santrallerin, petrol kimya tesislerinin yangın yalıtımında; çimento fırınlarının yalıtımında; atık yakma tesislerinin yalıtımında; reaktör ve basınçlı kap yalıtımlarında; gemi inşa sektöründe, endüstriyel mutfak fırınları yalıtımında; dökümhane endüstrisinde ergitme fırınlarının yalıtımında; vanalar, tesisat izolasyon ceketleri, genleşme derzleri yalıtımında; yangın kapılarında sıklıkla kullanılan bir malzeme.
Bu alanlarda temel işlevi yangın güvenliğini ve enerji verimliliğini sağlamak, ısı kayıplarını azaltmak ve sistem güvenliğini artırmak. Mineral yünlerin ısı tasarrufu ve yanmazlığının yanında bir de ses yalıtımı ile ilgili avantajları var. Isı tasarrufu uygulamalarının yanında bazı ergitme proseslerinde özellikle demir çelik gibi sektörlerde besleyici gömleklerin içerisinde hammadde olarak da bu elyaflar çeşitli şekillerde parçalanarak, öğütülerek sarf malzemelerinin imalatında kullanılıyor.
Aslında seramik yününü sadece bir yalıtım malzemesi olarak değil, yüksek sıcaklık performansı ve güvenlik sağlayan farklı yapı tiplerinde kullanılan çok yönlü bir teknik çözüm olarak tanımlamak daha doğru olur.
3) Özellikle yapılarda ne tür işlevleri yerine getirir? Binalarda kullanım alanları nerelerdir?
Seramik Yünü 750 °C ile 1430 °C arası uygulamalar için uygun olduğundan yapılarda da daha çok özel performans gerektiren detaylarda tercih edilen bir malzeme. Yangın bariyerleri, tesisatlardaki vana ceketleri, kazan ve boruların izolasyonunda ya da yangın kapılarında, baca sistemlerinde kullanılıyor. Bu noktalarda hem ısı yalıtımı sağlıyor hem de yangın yayılımını ciddi manada engelliyor. Malzeme alev ve yangına karşı yüksek dirence sahip.
Yapılarda mantolama gibi ısı yalıtım uygulamalarında da kullanılabilir fakat fiyat açısından çok daha optimum çözümler bulunduğundan pek tercih edilmiyorlar. Fakat 60 veya 120 dakika yangın dayanımlı bir kapı imal edilecekse seramik malzemenin kullanımı avantajlı bir çözüm oluyor. Ayrıca ev tipi fırınlarda ve endüstriyel mutfak ekipmanlarında da yoğun olarak kullanıldığını hatırlatmak lazım.
Diğer taraftan özellikle yurtdışında yangın yalıtımıyla ilgili sistemlerde, örneğin bina kat geçişlerinde, tavan içlerindeki aksesuarlarda ya da kablo kanallarının yangın güvenliğinde sıklıkla kullanılıyor. Bunun yanında genleşme derzlerinin olduğu boşluklarda da seramik battaniyeler kullanılıyor. Büyük projelerde binaların aralarında oluşan derzlerde herhangi bir yangın anında üst kata yayılımı engellemek adına da tercih edilebiliyor. Ama en yoğun olarak endüstriyel tesislerde kullanıldığını söylemek isterim.
4) Genel teknik özelliklerini özetleyebilir misiniz?
Seramik Yünü eksi 50 °C ile 1430 °C arasındaki ısı yalıtımına ihtiyaç duyulan uygulamalarda kullanılan bir yalıtım malzemesidir. Seramik yününün öne çıkan en önemli teknik özelliği, yüksek sıcaklık dayanımı ve düşük ısıl iletkenlik değeridir. Yani camyünü veya taşyünüyle karşılaştırıldığında lambda değeri en iyi olan malzemedir. Bu anlamda ısı yalıtım değeri oldukça iyidir. Hafifliği de malzemenin tercih edilmesindeki ana nedenlerinden biridir. Özellikle endüstriyel tesislerde refrakter tuğlaları ya da ateş tuğlaların yerine tercih edilebilirler. Hafiflikleri kolay uygulanabilmelerini de sağlar. Bünyelerinde herhangi bir kimyasal içermemeleri önemli bir avantajdır. Seramik yünlerin herhangi bir reçine ya da kimyasal olmaksızın iğneleme yöntemiyle yoğunluk, kalınlık ve rijitlikleri elde edilir. Ayrıca nem atması gibi sebeplerle ısı yalıtım performansında bir kayıp yaşanmaz.
Endüstriyel tesislerde ısı stoklaması çok önemlidir. Yani malzeme önce kendini ısıtır daha sonra sistemdeki ısıyı muhafaza eder. Haliyle seramik fiber ısı absorbe etmediği için sistem çok hızlı şekilde ısınıp çok hızlı şekilde soğuyabilir. Bu da özellikle üretim işletmelerinde hızlı startup yapılmasını sağlar. Bu anlamda endüstride kullanımı önemlidir.
5) Çeşit ve formlarıyla ilgili ayrıntı alabilir miyiz?
Üretim esnasında önce seramik elyaf elde edildikten sonra farklı formalara sokulabiliyor. Levha, battaniye, şilte veya ince kağıt formuna getirilebiliyor. Ayrıca seramik battaniyeler çeşitli ölçülerde katlanıp belirli yoğunluklarda sıkıştırılarak özellikle endüstriyel fırınlarda modüller imal edilebiliyor. Bunlar fırınlarda belirli ankrajlarla sisteme lamine ediliyor. Hatta salmastralar, sızdırmazlık contaları tekstil formunda üretimleri de bulunuyor. Açıkçası yapılacak uygulamaya göre seçilecek malzeme de değişiyor. Yani rijit bir yüzeyse levha ama bir baca, bir tank yalıtımıysa battaniye formu tercih ediliyor. Malzemenin kıyılmış, doğranmış hali olan dökme denilen formu da sıkça kullanılan formlarından biri.
6) Benzeri malzemelere karşı avantajları nelerdir? Maliyet-performansı ile risk ve yaratabileceği problemleri de özetleyebilir misiniz?
Seramik yününün en önemli avantajı yüksek sıcaklık dayanımı. Eğer sistem 1000 derecenin üzerinde bir gereksinime sahipse zaten seramik yününden başka alternatif bir malzeme yok. Bu nedenle en büyük avantajı yüksek sıcaklık dayanımı. Aslında malzemenin ortaya çıkmasının ana nedeni bu. Kullanılan refrakter tuğlalar nedeniyle sistemde kaçaklar oluyordu. Uygulaması zor ve bakım maliyeti de yüksekti. Hafifliği ve ses yalıtım özelliği de malzemenin önemli avantajlarından. Özellikle bir endüstriyel tesiste makine ve ekipman arasında iş güvenliği ve konforu açısından daha az ses önem arz ediyor. Diğer önemli avantajı da düşük ısı depolama kapasitesi. Seramik yünü çok hızlı ısınıp çok hızlı soğuyabiliyor. Bu da her bir üretim periyodundaki startup sürelerini azaltıyor. Çok katma değerli, maliyetleri etkileyen avantajlar sunuyor. Tabii seramik yününün her uygulama için doğru çözüm olduğu söylenemez. Mesela normal bina yalıtımında tabii ki kullanılabilir, çok yüksek bir performans sağlar ama fiyat-performans dengesi açısından mantıklı bir çözüm olmaz.
Fakat biraz önce de belirttiğim gibi endüstriyel tesislerde ve gemilerde hafifliği, ısıl iletkenliği, yüksek sıcaklık dayanımı ve yangını geçirmiyor olması, ürünü bu tarz teknik çözümlerde kaçınılmaz kılıyor. Tabii bu avantajları elde edebilecek uygulamaları da düzgün sağlamak kaydıyla. Çoğu üründe olduğu gibi uygulamanın kalitesi sistem performansını çok etkiliyor. Doğru malzeme, doğru elyaf, doğru sıcaklık aralığı ve doğru uygulama; bunlar birleştiği zaman dört dörtlük bir sonuç elde edilebilir.
7) Uygulaması nasıldır? Hangi yöntemlerle uygulama yapılır?
Seramik yününün birçok sektörde birçok farklı uygulama alanı var. Bu nedenle standardize edemeyiz; ayrıca ürün tipi ve kullanım alanına göre de uygulaması değişir. Genellikle battaniye formunda olan ürünler, katmanlı serim şeklinde uygulanır. Bunlar tel ve pimler marifetiyle kazan, baca ya da bir boru yalıtımında kullanılabilir. Modüller genellikle fırınlara ankrajlarla sabitlenir ve belirli oranda sıkıştırılır ki termal şoklar sonrası malzemede küçülmeye bağlı deformasyon oluşmasın. Plaka gibi ürünler daha rijit sistemlerde özel sabitleme pimleriyle yerlerine tutturulur. Tabii burada en kritik konu malzemenin doğru detayla uygulanması. Malzemede özellikle termal kaçak oluşturacak boşluk bırakılmaması çok önemlidir. Yalıtım kalınlıkları doğru belirlenmelidir. Bir mühendislik çalışmasıdır aslında. Uygun sabitleme sistemi, performansı doğrudan etkiler.
Seramik yününün birçok sektörde farklı uygulamaları vardır. Örneğin yangın kapılarında battaniyeler tek kat bir form kapı sisteminin içerisinde yer alırken fırınlarda yalıtım tuğlası gibi modüller imal edilerek kullanılır. Yani farklı ihtiyaca, farklı çözümler söz konusudur. Seramik yünü uygulamasında ürün kalitesi kadar uygulamanın niteliği de çok önemlidir. Bu doğrudan enerji tasarrufunu belirleyen, performansı ortaya koyan durumdur.
8) Dünyadaki ve Türkiye’deki üretim hacmi ve pazarı hakkında bilgi verebilir misiniz?
Enerjinin önem kazandığı, ülkeler arası savaşların, gerilimlerin yaşandığı bir dönemdeyiz. Dolayısıyla enerji verimliliği ve her geçen gün önem kazanan yangın güvenliği açısından hem yüksek sıcaklık proseslerinde hem de yapılarda, gemilerde, otomotiv ve uzay sanayinde gereksinimlerin artmasıyla seramik yünü pazarının da büyüdüğünü söyleyebiliriz. 2024 yılı verilerine göre dünya seramik yünü pazarı 2,3 milyar euro civarındaydı. Tabii ülkemiz de bu pazar gitgide büyüyor. Türkiye’de pazar çok geniş değil ama bir büyümeden söz edilebilir. 2030 yılında global pazarın 3,5 milyar eurolar seviyesine geleceği bildiriliyor. Enerji verimliliği ve güvenlik ihtiyaçlarının artması nedeniyle pazarın küçülmesi pek söz konusu değil.
9) Seramik yününün standart, mevzuat ve yasal düzenlemelerde yer alışıyla ilgili mevcut durumu özetler misiniz ve öneri-eleştirilerinizi alabilir miyiz?
Seramik yünü için tüm ürün grubunu kapsayan harmonize uyumlaştırılmış bir ürün standardı yok. Çünkü birçok sektörde birçok farklı uygulama var. O nedenle seramik yünü bir standarda haiz değil. Ama bu durum malzemenin tamamen standart dışı olduğu anlamına gelmiyor. Özellikle liflerin biyokalıcılığı ve sağlık etkileri ve bunların belirli testlerle ispatlanmış olması ve sınıflandırma sıcaklığını belirleme yöntemi mevcut. Bu tarz kriterleri belirleyen standartlar var ama malzemenin tek başına şu olacaktır diye harmonize bir standardı yok. Tabii iş binalara ya da farklı uygulamalara geldiğinde bir yalıtım malzemesi olaak olsa farklı standartlara tabi şekilde malzemeyi de tanımlamak gerekecek. Dolayısıyla bu ürün grubunda klasik anlamda bir ürün standardından ziyade test sonuçları ve sınıflandırma yaklaşımı önem kazanıyor.
10) Seramik yünü çevresel anlamda (geri dönüşüm, söküm, çevreye etkisi vs.) nasıl bir malzeme?
Seramik yünü kısmi olarak geri dönüştürülebiliyor. Sistemdeki malzeme eğer kimyasal yapısında bir bozulma yoksa bir şekilde dönüştürülebiliyor. Karbon salımını engelleyen bir ürün. Haliyle üretilirken oluşan karbon emisyonunun çok çok fazlasını, sağladığı enerji tasarrufuyla pozitife geçirebiliyor. Çünkü sistemi artık daha az ve daha hızlı ısıtmak ve daha geç soğutmak ve burada sağlanacak enerji tasarrufu, ürünü oldukça çevresel ve olumlu etki sağlayan bir ürün yapıyor. Bu sürdürülebilirlik anlamında da önem arz ediyor. Yani ürün üretiliyor ve ürün sayesinde elde edilen emisyon kazanımı çok daha fazla oluyor.
11) Seramik yünü seçiminde nelere dikkat edilmesi gerekir?
Seramik yünü teknik bir ürün. Açıkçası seramik yün seçiminde en önemli konu, malzemeyi doğru uygulama için değerlendirmek. Yani uygulayacağı yer çok önemli. Uygulamaya uygun ürün ve malzeme araştırılıp, kararlaştırılmalı. Sistemin çalışma sıcaklığı, ürünün formu, uygulanacak alan, mekanik şartlar, uygulanacak yüzey vs. malzeme seçimini etkileyecek ana özellikler. Bunun yanında tabii insan sağlığı ve çözülebilir olmasıyla ilgili regülasyonlar da malzeme seçimini etkiliyor. Bu anlamda da dünyada bu tarz elyafları üretebilen ve bunu testlerle ortaya koyabilen kuruluşların ürünlerini tercih etmek önemli.
Şantiye® Dergisi ve Dijital Platformları
Daha iyi yapılar için...
10 Haziran 2026
Türkiye'nin en ESKİ ve en çok ZİYARET EDİLEN şantiyesi: ŞANTİYE®...
İnşaata dair "KAYDADEĞER" ne varsa... 1988'den bu yana...
Şantiye®nin ürettiği, derlediği ve yayınladığı içeriklerde öncelik “KAMUSAL YARAR”dır...
Ve yayınlanan içeriğin “ÖZEL” olmasına özen gösterilir...
BASILI DERGİ + E-DERGİ + SANTİYE.COM.TR + SOSYAL MEDYA + DİJİTAL PLATFORMLAR...
İnşaat sektörünün buluşma noktası Şantiye®, “Güven”i temsil eden “Basılı bir Yayın” olma özelliğinin yanı sıra yenilenen web sitesi, Turkcell Dergilik ve Türk Telekom E-Dergi gibi mobil uygulamalardaki varlığı, 42 bin E-Bülten abonesi ve 100 bin sosyal medya takipçisi-bağlantısıyla inşaat sektörünün en önemli iletişim platformlarından biri olmaya her ortamda devam ediyor... 1988'den bu yana...
Şantiye® ayrıca yapı sektörüne "Şantiye'nin Yıldızı Ödülü", "Yılın Yeşil Yapı Malzemesi / Teknolojisi Ödülü" ve "Şantiyeden Kareler Fotoğraf Yarışması" gibi farklı organizasyonlarla da katkı sunuyor.
Şantiye®nin son sayısı da dahil 1988 yılından bugüne kadar yayınlanan TÜM SAYILARINA E-Dergi olarak göz atmak için lütfen tıklayın...
Şantiye®, başta ABONELERİ olmak üzere 2020-2026 yıllarında ilan veren firmalar ABS Yapı, Akyapı, Alumil, Anadolu Motor (Honda), Alkur, Ak-İzo, Altensis, Arbiogaz, Aremas, Arfen, Artus, Assan Panel, Asteknik, Atos, Batıçim, Baumit, Bentley Systems / Seequent, Betek, Betonblock, Bonus Yalıtım, Borusan CAT, Bosch Termoteknik, Bostik, BTM, Buderus, Bureau Veritas, Chryso, Çimsa, Çuhadaroğlu, Çukurova Isı, Deutsche Messe, Duyar Vana, DYO, Egepen Deceuninck, Efectis ERA, Ekomaxi, Elkon, Emülzer, Eryap, Filli Boya, Fixa, Fullboard, Form Endüstri Ürünleri, Form Endüstri Tesisleri, Form MHI (Mitsubishi Heavy Industries) Klima, Garanti Leasing, GF Hakan Plastik, Gökçe Brülör, Grundfos, Hannover Fairs, Hilti, IQ Alüminyum (by Deceuninck), İNKA, İntek, İpragaz, İstanbul Teknik, İzocam, İzoser, Kalekim, Knauf, Knauf Insulation, Komatsu, Köster, Kuzu Grup, LG, Marubeni, Masdaf, Master Builders Solutions, MBI Braas, Meiller Kipper (Doğuş Otomotiv), Messe Frankfurt, Messe München/Agora Tur., Mekon, Mitsubishi Chemical, Molecor, Nalburdayim.com, NETCAD, ODE, Ökotek, Özler Kalıp, Özpor, Panasonic, PERI, Pimakina, Pimapen, Polyfibers, Polyfin, Prefabrik Yapı / Hekim Yapı, Prometeon, Ravago, Rehau, Saint Gobain Türkiye, Samsung, Saray Alüminyum, Schüco, Scania, Selena (Tytan), Sentez Mekanik, Serge Ferrari, Shell, Siemens, Sistem İnşaat, Soudal, Sika, Şişecam, Temsa, TK Asansör, TMS, Tekno Yapı, Türk Ytong, Tremco illbruck, Vaillant, Vekon, Viessmann, Vorne, Wermut, Wielton, Wilo, Winsa, XCMG, Xylem ve ZF'nin değerli katkılarıyla hazırlanmaktadır.
ABONE OLMAK İÇİN
Bir yıllık abonelik bedelimiz olan 2.400 TL (6 Sayı, KDV Dahil)'yi TR70 0001 0008 5291 9602 1550 01 IBAN no’lu hesabımıza (Ekosistem Medya) yatırıp; ardından dekontu, açık adresinizi ve fatura bilgilerinizi (şahıs ise TC kimlik no; firma ise vergi dairesi-numarası) santiye@santiye.com.tr adresine e-posta veya 0532 516 03 29 no’lu telefona WhatsApp / SMS aracılığıyla ulaştırabilirsiniz.
