Modern Asfalt Teknoloji ve Performans Yeniliklerinin Değerlendirilmesi / Sürdürülebilir Yol Yapımındaki Gelişmeler - 6
Mehmet BİKRİÇ / Jeoloji & İnşaat Müh.
BÖLÜM 7 FARKLI KOŞULLARDA ASFALT TEKNOLOJİLERİNİN PERFORMANS DEĞERLENDİRMESİ VE ÖNERİLER (Devam)
7.3. TS EN, ASTM ve AASHTO Standartları Arasında Karşılaştırmalar ve Adaptasyon Önerileri
7.3.1. TS EN Standartları (Türkiye)
Türkiye’de kullanılan TS EN standartları, asfalt karışımlarının mekanik ve fiziksel özelliklerini tanımlayan Avrupa standartlarıyla uyumludur. TS EN 12697 serisi, asfalt üretimi, test ve uygulama süreçleri için kapsamlı kriterler sunar.
- TS EN 933-1 Agrega boyut dağılımını ölçmek için kullanılır
- TS EN 1426 Bitümün yumuşama noktası ve penetrasyon testlerini düzenler.
7.3.2. ASTM Standartları (ABD)
ASTM standartları, asfalt ve beton dahil tüm yapı malzemeleri için uluslararası kabul görmüş kriterlerdir.
- ASTM D6927 Marshall stabilite testlerinin uygulanması için prosedürler sunar.
- ASTM D3515 Asfalt karışımlarındaki agrega ve bitüm oranlarını belirtir.
7.3.3. AASHTO Standartları (ABD)
AASHTO standartları, ağır trafik yükleri altında asfalt performansını iyileştirmeye odaklanmış otoyol mühendisliği için özel olarak tasarlanmıştır.
- AASHTO T283: Neme karşı direnç ölçümü.
- AASHTO T324: Tekerlek izleme direncinin değerlendirilmesi.
7.3.4. Standartlar Arasındaki Temel Farklılıklar
Metodoloji Farklılıkları
- ASTM standartları genellikle daha basit ve hızlı test yöntemlerine sahiptir.
- TSEN standartları daha detaylı ve karmaşık prosedürler içerir.
İklim Odaklı Yaklaşım: AASHTO standartları, düşük sıcaklık çatlama testleri gibi değişken iklim koşullarına yönelik kriterlere vurgu yapar.
Performans Gereklilikleri
- ASTM ve AASHTO standartları, ağır trafik yükleri ve iklim faktörlerini dikkate alan performans odaklı yaklaşımlar benimser.
- TSEN standartları, tasarım ve üretim süreçlerine daha fazla odaklanır.
7.3.5. Adaptasyon Önerileri
- Yerel Koşullara Uyum:TS EN standartları, Türkiye’nin iklim ve trafik koşullarına göre optimize edilmelidir. Sıcak iklimlerde polimer modifiye bitümle ilgili standartlar genişletilmelidir.
- Hibrit Standartlar Geliştirme:ASTM ve AASHTO’nun performans odaklı kriterleri, TS EN standartlarıyla entegre edilerek bölgesel çözümler oluşturulabilir.
- Eğitim ve Uygulama: Mühendisler ve teknisyenler için düzenli eğitim programları düzenlenmeli ve uluslararası standartlara uyum sağlanmalıdır.
7.3.6. Etki ve Yol Haritası: Bu karşılaştırma, asfalt teknolojilerinde bölgesel malzeme kullanımı ve standartların önemini vurgulamaktadır. Adaptasyon önerileri, daha verimli ve sürdürülebilir yol yapım uygulamalarına ulaşmak için net bir yol haritası sunmaktadır
- Küresel standartlar ile yerel ihtiyaçları dengeleme,
- Test ve üretim metodolojilerinin uyumluluğunu artırma,
- Uzun vadeli altyapı performansını teşvik etme.
7.4. Asfalt Teknolojilerinde Sosyo-Ekonomik Faktörlerin Önemi
Sosyo-ekonomik faktörler, asfalt teknolojilerinin tasarımdan uygulamaya kadar tüm aşamalarında belirleyici bir rol oynar. Bir bölgenin ekonomik düzeyi, altyapı projelerine ayrılan bütçeyi doğrudan etkilerken, toplumsal ihtiyaçlar ve beklentiler teknolojik tercihlere yön verir. Asfalt kaplama projelerinin planlanmasında ekonomik ve sosyal koşulların dikkate alınması kritik öneme sahiptir.
Ekonomik olarak sınırlı bölgelerde, maliyet etkin çözümler önceliklidir. Geri dönüştürülmüş malzemeler ve düşük maliyetli asfalt karışımları gibi seçenekler, çevresel sürdürülebilirliği desteklerken tasarruf sağlar. Gelişmiş bölgelerde ise uzun ömürlü ve düşük bakım gerektiren asfalt teknolojileri daha yaygın olarak benimsenir ve bu sayede toplam proje maliyetleri uzun vadede optimize edilir.
Sosyal faktörler, asfalt teknolojilerinde çevresel etkiler ve güvenlik kriterlerini vurgular. Yoğun trafik olan kentsel alanlarda dayanıklı ve gürültü azaltıcı malzemeler tercih edilirken, kırsal bölgeler için daha basit ve düşük maliyetli çözümler yeterli olur. İklim değişikliği ve sürdürülebilir kalkınma hedefleri, asfalt teknolojilerinin çevre dostu ve düşük karbonlu yaklaşımlarla yeniden şekillendirilmesini gerektirir.
7.4.1. Gelişmiş ve Gelişmekte Olan Bölgelerde Asfalt Kullanımına İlişkin Ayrıntılı Örnekler
7.4.1.1. Gelişmiş Bölgeler
- Modifiye Bitüm Kullanımı (BS EN 12591): Gelişmiş bölgelerde asfalt karışımlarının modifiye bitüm içeriği genellikle %10’un üzerindedir. Bu, ağır trafik ve değişken iklim koşullarında dayanıklılığı artırır.
- Yüksek Dayanımlı Kaplamalar:ASTM D6373’e göre, otoyollar ve ağır yük yolları için kullanılan asfalt karışımları, rutlanma direncini artıracak şekilde özel olarak tasarlanmalıdır.
- Gürültü Azaltıcı Asfalt:BS EN 14388, kentsel alanlarda kullanılan asfalt karışımlarının, çevresel gürültü kirliliğini %30’a kadar azaltan özelliklere sahip olmasını şart koşar.
- Düşük Karbonlu Asfalt: Avrupa Yeşil Mutabakat hedefleri doğrultusunda, CENTS17005 düşük sıcaklık asfalt karışımlarını belirler ve karbon emisyonlarını %25 azaltır.
- Uzun Ömürlü Kaplamalar:AASHTOT307, yorulma direncini ve yüksek performans tasarımını vurgulayarak dayanıklı asfalt karışımlarının kullanımını teşvik eder.
7.4.1.2. Gelişmekte Olan Bölgeler
- Geri Dönüştürülmüş Malzemeler (TS EN 12697): Geri dönüştürülmüş asfalt malzemeleri kullanmak, maliyetleri %30’a kadar düşürür ve doğal kaynakları korur.
- Ekonomik Stabilizasyon Çözümleri: ASTM D6927’ye göre, düşük maliyetli agrega ve bağlayıcılar içeren asfalt karışımları kırsal alanlarda ekonomik avantajlar sağlar.
- Yerel Malzeme Kullanımı: TS EN 933-1, asfalt üretiminde yerel olarak temin edilebilen agregaların kullanımını optimize ederek taşıma maliyetlerini azaltır ve bölgesel ekonomilere katkıda bulunur.
- Basitleştirilmiş Üretim Süreçleri: Gelişmekte olan bölgelerde, düşük teknolojili üretim yöntemleri enerji tasarrufu sağlar ve maliyetleri önemli ölçüde düşürür.
- Plastik Atık Kullanımı: ASTM D7565, asfalt karışımlarına plastik atıkların dahil edilmesini destekler ve ekonomik, çevre dostu bir alternatif sunar.
7.4.2. Ortak Perspektifler
- İklime Uyumlu Tasarımlar: Hem gelişmiş hem de gelişmekte olan bölgelerde, AASHTO T283, yağışlı ve nemli iklimler için neme dayanıklı asfalt karışımlarının geliştirilmesini vurgular.
- Düşük Sıcaklık Çözümleri: TS EN 12697-22, asfalt karışımlarının donma-çözülme döngülerine direnç göstermesini sağlar, bu da soğuk iklimler için hayati önem taşır.
- Sürdürülebilir Yaklaşımlar: BS EN 13108-8, geri dönüştürülmüş asfaltın performansını optimize ederek her iki bağlamda da sürdürülebilirliği teşvik eder.
DEVAM EDECEK
Şantiye® Dergisi ve Dijital Platformları
Daha iyi yapılar için...
9 Şubat 2026
Türkiye'nin en ESKİ ve en çok ZİYARET EDİLEN şantiyesi: ŞANTİYE®...
İnşaata dair "KAYDADEĞER" ne varsa... 1988'den bu yana...
Şantiye®nin ürettiği, derlediği ve yayınladığı içeriklerde öncelik “KAMUSAL YARAR”dır...
Ve yayınlanan içeriğin “ÖZEL” olmasına özen gösterilir...
BASILI DERGİ + E-DERGİ + SANTİYE.COM.TR + SOSYAL MEDYA + DİJİTAL PLATFORMLAR...
İnşaat sektörünün buluşma noktası Şantiye®, “Güven”i temsil eden “Basılı bir Yayın” olma özelliğinin yanı sıra yenilenen web sitesi, Turkcell Dergilik ve Türk Telekom E-Dergi gibi mobil uygulamalardaki varlığı, 42 bin E-Bülten abonesi ve 100 bin sosyal medya takipçisi-bağlantısıyla inşaat sektörünün en önemli iletişim platformlarından biri olmaya her ortamda devam ediyor... 1988'den bu yana...
Şantiye® ayrıca yapı sektörüne "Şantiye'nin Yıldızı Ödülü", "Yılın Yeşil Yapı Malzemesi / Teknolojisi Ödülü" ve "Şantiyeden Kareler Fotoğraf Yarışması" gibi farklı organizasyonlarla da katkı sunuyor.
Şantiye®nin son sayısı da dahil 1988 yılından bugüne kadar yayınlanan TÜM SAYILARINA E-Dergi olarak göz atmak için lütfen tıklayın...
Şantiye®, başta ABONELERİ olmak üzere 2020-2025 yıllarında ilan veren firmalar ABS Yapı, Akyapı, Alumil, Anadolu Motor (Honda), Alkur, Ak-İzo, Altensis, Arbiogaz, Aremas, Arfen, Artus, Assan Panel, Asteknik, Atos, Batıçim, Baumit, Bentley Systems / Seequent, Betek, Betonblock, Borusan CAT, Bosch Termoteknik, Bostik, BTM, Buderus, Bureau Veritas, Chryso, Çimsa, Çuhadaroğlu, Çukurova Isı, Deutsche Messe, Duyar Vana, DYO, Efectis ERA, Ekomaxi, Elkon, Emülzer, Eryap, Filli Boya, Fixa, Fullboard, Form Endüstri Ürünleri, Form Endüstri Tesisleri, Form MHI (Mitsubishi Heavy Industries) Klima, Garanti Leasing, GF Hakan Plastik, Gökçe Brülör, Grundfos, Hannover Fairs, Hilti, IQ Alüminyum (by Deceuninck), İNKA, İntek, İpragaz, İstanbul Teknik, İzocam, İzoser, Kalekim, Knauf, Knauf Insulation, Komatsu, Köster, Kuzu Grup, LG, Marubeni, Masdaf, Master Builders Solutions, MBI Braas, Meiller Kipper (Doğuş Otomotiv), Messe Frankfurt, Messe München/Agora Tur., Mekon, Mitsubishi Chemical, Molecor, Nalburdayim.com, NETCAD, ODE, Ökotek, Özler Kalıp, Özpor, Panasonic, PERI, Pimakina, Polyfibers, Polyfin, Prefabrik Yapı / Hekim Holding, Prometeon, Ravago, Rehau, Saint Gobain Türkiye, Samsung, Saray Alüminyum, Schüco, Selena (Tytan), Sentez Mekanik, Serge Ferrari, Shell, Siemens, Sistem İnşaat, Soudal, Sika, Şişecam, Temsa, TMS, Tekno Yapı, Türk Ytong, Tremco illbruck, Vaillant, Vekon, Viessmann, Wermut, Wielton, Wilo, Winsa, XCMG, Xylem ve ZF'nin değerli katkılarıyla hazırlanmaktadır.
ABONE OLMAK İÇİN
Bir yıllık abonelik bedelimiz olan 2.400 TL (6 Sayı, KDV Dahil)'yi TR70 0001 0008 5291 9602 1550 01 IBAN no’lu hesabımıza (Ekosistem Medya) yatırıp; ardından dekontu, açık adresinizi ve fatura bilgilerinizi (şahıs ise TC kimlik no; firma ise vergi dairesi-numarası) santiye@santiye.com.tr adresine e-posta veya 0532 516 03 29 no’lu telefona WhatsApp / SMS aracılığıyla ulaştırabilirsiniz.
