Afrika pazarı, Türk inşaat firmaları için yalnızca yeni bir büyüme alanı değil; aynı zamanda yeni bir olgunluk sınavıdır...
Türk inşaat firmaları için Afrika büyük fırsatlar sunuyor. Kıtanın altyapı ihtiyacı büyük, sosyal yapı yatırımları güçlü, şehirleşme hızı yüksek, enerji ve lojistik açığı belirgin. Türk firmalarının geçmiş performansı da bu pazarda güçlü bir referans oluşturuyor. Fakat Afrika aynı zamanda sabırsız, yüzeysel ve yalnızca kısa vadeli kâr arayan firmalar için zor bir pazar. Bölgede yapılacak hataların maliyetleri yüksektir. Yanlış ortaklık, eksik finansman analizi, zayıf sözleşme, aceleci ülke seçimi, kültürel duyarsızlık veya kötü yönetilen bir ödeme riski yılların emeğini kısa sürede aşındırabilir. Bu nedenle Afrika’ya bakarken romantik iyimserlik de yanlış olur, aşırı korku da... Doğru yaklaşım şudur: Afrika büyük bir pazardır; ama daha önemlisi karmaşık bir pazardır. Bu karmaşıklığı yönetebilen firmalar için büyüme alanıdır. Yönetemeyenler için ise sadece uzak bir şantiye değil, zor bir ders olur. Afrika’da kalıcı başarı, betonu en hızlı dökenin değil; güveni en sağlam kuran firmaların olacaktır.
Cem KAFADAR / 1inşaat Danışmanlık Kurucusu / İnş. Müh. (İTÜ 1982-87)
Afrika’da iş geliştiren bir inşaat firmasının ilk tepkisi "burada yapılacak iş çok" olur.
Yol eksiktir. Liman kapasitesi yetmez. Demiryolu bağlantıları kopuktur. Enerji altyapısı zayıftır. Konut açığı büyüktür. Hastane, okul, kamu binası, su ve atık su altyapısı, endüstriyel tesis, havalimanı ve lojistik merkez ihtiyacı neredeyse kıtanın tamamına yayılmıştır.
Bu tablo ilk bakışta müteahhitler için cazip bir pazar resmi çizer. Fakat Afrika’yı yalnızca “iş çok” diye okumak, projeye yalnızca metraj cetveliyle bakmaya benzer.
Yanlış değildir; ama eksiktir. Hatta bazen tehlikelidir de...
Çünkü Afrika’da mesele sadece proje yapmak değildir. Mesele, ülkeyi iyi okumaktır. Finansmanı iyi okumaktır. Kurumları iyi okumaktır. Kültürü iyi okumaktır. Saha kadar siyaseti, sözleşme kadar sosyal dokuyu, maliyet kadar itibarı yönetmektir.
Bu yüzden Afrika pazarı, Türk inşaat firmaları için yalnızca yeni bir büyüme alanı değil; aynı zamanda yeni bir olgunluk sınavıdır.
Sayılar ne söylüyor?
Türk müteahhitlerinin Afrika’daki varlığı artık tesadüfi, dönemsel veya sınırlı bir başarı hikâyesi değildir. Bugün gelinen noktada Afrika, Türk yurtdışı müteahhitlik sektörünün ana oyun alanlarından biri haline gelmiştir.
Resmî açıklamalara göre Türk müteahhitleri Afrika kıtasında bugüne kadar 2.039 proje üstlenmiş ve bu projelerin toplam büyüklüğü 97,5 milyar dolar seviyesine ulaşmıştır. Türk müteahhitlik sektörünün dünya genelindeki toplam iş hacmi içinde Afrika’nın payı yaklaşık yüzde 18 düzeyindedir.
Bu veri tek başına bile dikkat çekicidir. Ancak asıl anlamı, tarihsel bağlamına yerleştirildiğinde ortaya çıkar.
Türk yurtdışı müteahhitlik hizmetlerinin ilk büyük dönemi olan 1972 - 2002 arasında toplam yurtdışı proje hacmi yaklaşık 50 milyar dolar seviyesindeydi. Buna karşılık sektörün toplam yurtdışı iş hacmi bugün 550 milyar doların üzerine çıkmış durumdadır. Bu fark bize şunu söyler: Türk müteahhitliğinin dünyadaki asıl sıçraması 2000 sonrasında yaşanmıştır. Afrika’daki büyüme de büyük ölçüde bu dönemin ürünüdür.
Başka bir ifadeyle, Afrika Türk müteahhitleri için eski bir pazar değildir; hızla derinleşen, rekabeti artan ve stratejik değeri yükselen yeni kuşak bir pazardır.
Hangi projeler öne çıkıyor?
Afrika’daki Türk müteahhitlik faaliyetlerine bakıldığında ilk yıllarda daha çok konut, kamu binası, otel, ticaret merkezi, idari yapı ve üstyapı projeleri öne çıkıyordu. Bunlar Türk firmalarının hızlı mobilizasyon, maliyet kontrolü ve kısa sürede sonuç üretme becerilerine uygun işlerdi.
Ancak zamanla işin niteliği değişti.
Bugün Afrika’daki Türk müteahhitlik varlığı yalnızca bina inşa etmekten ibaret değildir. Giderek daha fazla karayolu, köprü, tünel, demiryolu, havalimanı, liman bağlantısı, enerji santrali, iletim hattı, su altyapısı, hastane, okul, spor tesisi ve endüstriyel tesis gibi stratejik projeler öne çıkmaktadır.
Bu değişimi doğru anlamak gereklidir.
Bir konut projesiyle bir enerji santrali aynı risk kategorisinde değerlendirilemez. Bir kamu binası inşa ederken yönetilen risk ile bir liman bağlantısı, havalimanı veya sınır aşan lojistik hattı inşa ederken yönetilen risk aynı değildir.
Üstyapı projelerinde ağırlıklı olarak süre, maliyet, kalite ve işgücü yönetimi belirleyicidir. Altyapı ve stratejik kamu projelerinde ise bunların üzerine finansman, diplomasi, kamusal beklenti, arazi yönetimi, çevresel etki, siyasi süreklilik ve uzun vadeli işletme sorumluluğu eklenir.
Dolayısıyla Afrika’da Türk firmalarının yaptığı işlerin niteliği büyüdükçe, ihtiyaç duyulan yönetim kapasitesi de değişmektedir. Artık mesele yalnızca iyi mühendislik değildir. İyi mühendisliğin yanına güçlü finansal okuryazarlık, ülke riski analizi, yerel ortaklık yönetimi ve kurumsal sabır eklenmek zorundadır.
Afrika’daki fırsatın özü: İnşaat değil, kalkınma açığı
Afrika’yı cazip kılan şey sadece nüfus artışı değildir. Sadece şehirleşme de değildir. Asıl mesele, nüfus artışı, şehirleşme, sanayileşme arzusu ve altyapı açığının aynı anda büyümesidir.
Bir ülkenin limanı var ama iç bölgelere demiryolu bağlantısı zayıfsa, bu sadece lojistik meselesi değildir; ihracat kapasitesi meselesidir.
Elektrik üretimi yetersizse, bu yalnızca enerji yatırımı ihtiyacı değildir; sanayi, eğitim, sağlık ve yaşam kalitesi meselesidir.
Su altyapısı eksikse, bu yalnızca mühendislik problemi değildir; halk sağlığı ve sosyal istikrar problemidir.
İşte Afrika’daki fırsat bu nedenle büyüktür. Çünkü ihtiyaç, klasik anlamda “inşaat talebi” değil, kalkınma talebidir.
Türk firmaları açısından bu talep dört ana alanda yoğunlaşmaktadır.
Birincisi, ulaşım ve lojistik altyapısıdır. Karayolları, köprüler, tüneller, demiryolları, liman bağlantıları ve havalimanları Afrika ülkelerinin iç pazarlarını birbirine, ülkeleri de dünya ticaretine bağlar. Türk firmalarının zorlu sahalarda hızlı organize olma ve karmaşık üretimi yönetme kabiliyeti burada önemli avantaj sağlar.
İkincisi, enerji ve su altyapısıdır. Enerji santralleri, iletim hatları, yenilenebilir enerji projeleri, içme suyu, sulama ve atık su sistemleri, kıtanın en temel kalkınma başlıkları arasındadır. Bu alanlarda yapılacak işler yalnızca ekonomik değil, sosyal etki de üretir.
Üçüncüsü, sosyal altyapı ve kamu yapılarıdır. Hastaneler, okullar, idari binalar, stadyumlar, kongre merkezleri ve sosyal konut projeleri birçok Afrika ülkesinde hem toplumsal ihtiyaç hem de siyasi görünürlük açısından önceliklidir. Türk firmalarının bu tür projeleri hızlı teslim etme tecrübesi güçlü bir referanstır.
Dördüncüsü ise finansmanla birlikte proje geliştirme kabiliyetidir. Afrika’da giderek daha fazla iş, yalnızca teknik teklif vererek alınabilecek işler olmaktan çıkmaktadır. Projenin finansmanını düşünen, ödeme modelini kurgulayan, kalkınma bankalarıyla çalışabilen, ihracat kredisi mekanizmalarını kullanabilen ve yerel kamu otoritesine uygulanabilir çözüm sunabilen firmalar daha avantajlı hale gelmektedir.
Kısacası Afrika’da kazanan firma, yalnızca “iş yapan” firma olmayacaktır. İşi yapılabilir, finanse edilebilir ve sürdürülebilir hale getiren firma öne çıkacaktır.
Afrika’da risk, çoğu zaman çizimlerde görünmez
Afrika pazarına girerken yapılan en büyük hata, kıtayı tek bir pazar gibi düşünmektir. Oysa Afrika tek bir ekonomik, hukuki veya kültürel blok değildir.
Kuzey Afrika ile Sahra Altı Afrika aynı değildir. Frankofon ülkelerle Anglosakson hukuk sistemine yakın ülkeler aynı değildir. Petrol ve doğal kaynak gelirine dayalı ekonomilerle tarıma dayalı ekonomiler aynı değildir. Siyasi istikrarı yüksek ülkelerle kurumsal kapasitesi zayıf ülkeler aynı değildir.
Bir ülkede en büyük risk ödeme garantisidir. Başka bir ülkede gümrük süreçleri ve lojistiktir. Bir diğerinde yerel işgücü yönetimidir. Bir başkasında güvenlik, kur riski, arazi tahsisi, siyasi değişim veya mevzuat belirsizliğidir.
Bu nedenle Afrika’da risk yönetimi, ihale dosyasını okumakla başlamaz. Ülkenin gerçekliğini anlamakla başlar.
1. Finansman ve ödeme riski
Afrika’da birçok projenin teknik olarak yapılabilir olması, finansal olarak sürdürülebilir olduğu anlamına gelmez.
Bir proje ihale edilmiş olabilir. Siyasi olarak sahiplenilmiş olabilir. Hatta temel atma töreni yapılmış bile olabilir. Fakat bu, yüklenicinin zamanında ve sağlıklı ödeme alacağını garanti etmez.
Bu nedenle Türk firmalarının sorması gereken ilk soru “Bu proje kaç dolarlık?” olmamalıdır. Asıl soru şudur: Bu proje hangi kaynakla, hangi takvimde, hangi garanti mekanizmasıyla ödenecek?
Kamu bütçesi mi? Dış kredi mi? Kalkınma bankası mı? Alıcı kredisi mi? İhracat kredi kuruluşu mu? Devlet garantisi var mı? Ödeme yerel para birimiyle mi, dövizle mi yapılacak? Hakedişlerin onay mekanizması nasıl işleyecek?
Bu sorular teknik detay gibi görünür; fakat Afrika’da projenlerin kaderini çoğu zaman bu sorular belirler.
2. Politik ve kurumsal süreklilik riski
Afrika’daki bazı pazarlarda hükümet değişikliği, bakan değişimi, kamu idaresinin yeniden yapılanması veya yerel güç dengelerindeki kayma projeyi doğrudan etkileyebilir.
Sözleşmenin imzalanmış olması, her zaman uygulamanın kesintisiz süreceği anlamına gelmez. Yeni yönetim projeyi yavaşlatabilir, önceliğini değiştirebilir, finansman yapısını gözden geçirebilir veya sözleşme koşullarını yeniden tartışmaya açabilir.
Bu nedenle Afrika’da sözleşme yönetimi yalnızca hukuk departmanının işi değildir. Yönetim kurulunun, ülke direktörünün, finans ekibinin, teknik ekibin ve yerel ilişkiler ekibinin birlikte yürütmesi gereken stratejik bir süreçtir.
3. Lojistik ve tedarik zinciri riski
Bazı Afrika ülkelerinde malzemeyi üretmek değil, şantiyeye ulaştırmak daha zordur.
Liman yoğunluğu, gümrük beklemeleri, iç nakliye zorlukları, yakıt temini, yedek parça gecikmeleri, ekipman bakım imkânları ve mevsimsel yol koşulları proje programını doğrudan etkileyebilir.
Kağıt üzerinde dört haftada gelecek bir ekipmanın sahaya üç ayda ulaşması, yalnızca satın alma problemi değildir. Bütün iş programını, nakit akışını, işgücü planlamasını ve müşteri ilişkisini etkileyen sistemik bir risktir.
Afrika’da iyi planlama, yalnızca Primavera çıktısı değildir. Limandan şantiyeye kadar uzanan gerçek hayat haritasıdır.
4. İnsan kaynağı ve kültür riski
Türk müteahhitlik kültürünün güçlü taraflarından biri hızlı karar alma, sahadaki yüksek tempoya uyum ve pratik çözüm üretme kabiliyetidir. Bu yetkinlikler Afrika’da önemli avantaj sağlar. Fakat aynı beceriler, yerel kültür ve kurumlarla uyum kurulmadığında sorun da yaratabilir.
Yerel işgücünün eğitim düzeyi, çalışma alışkanlıkları, dil farklılıkları, sendikal yapı, iş güvenliği algısı, dini ve sosyal hassasiyetler, yerel topluluklarla ilişkiler dikkate alınmadığında şantiye görünmeyen bir direnç üretir.
Afrika’da başarılı şantiye, sadece üretim yapan şantiye değildir. Çevresiyle kavga etmeyen, yerel insanı dışlamayan, eğitim veren, dinleyen ve bulunduğu toplumla makul bir ilişki kuran şantiyedir.
5. İtibar ve sosyal lisans riski
Eskiden bazı pazarlarda proje teslim etmek yeterli sayılırdı. Bugün artık yeterli değildir.
Yerel istihdam yaratıyor musunuz? Çevresel etkiyi yönetiyor musunuz? İş güvenliği standartlarını gerçekten uyguluyor musunuz? Yerel tedarikçileri geliştiriyor musunuz? Şantiye çevresindeki topluluklarla ilişki kuruyor musunuz? Proje bittikten sonra arkanızda yalnızca yapı mı kalıyor, yoksa onu yaşatacak bilgi birikimi de bırakıyor musunuz?
Bu sorular giderek daha önemli hale geliyor.
Çünkü Afrika’da uzun vadeli varlık, yalnızca yeni ihale almakla kurulmaz. Güvenilirlik zaman içinde yapılan doğru işlerle kurulur.
Türk firmaları için stratejik eşik
Türk müteahhitleri Afrika’da önemli bir birikim oluşturdu. 2.039 proje ve 97,5 milyar dolarlık hacim, küçümsenecek bir tablo değildir. Bu başarıda Türk firmalarının hızlı hareket etme, zor koşullarda üretim yapma, maliyet baskısı altında çözüm bulma ve karmaşık saha organizasyonlarını yönetme becerisi belirleyici oldu.
Fakat bundan sonraki dönem, geçmişteki başarı reflekslerinin tek başına yeterli olmayacağı bir dönemdir.
Çünkü Afrika pazarı olgunlaşıyor. Rekabet artıyor. Çin, Avrupa, Körfez ülkeleri, Hindistan ve yerel firmalar farklı modellerle sahada yer alıyor. İşverenler artık sadece düşük fiyat aramıyor; finansman, teknoloji, sürdürülebilirlik, yerel katkı ve uzun vadeli güvence de bekliyor.
Bu nedenle Türk firmalarının Afrika stratejisinde üç temel dönüşüme ihtiyaç var.
Birincisi "Müteahhitlikten proje geliştiriciliğe geçiş": Geleceğin Afrika pazarında sadece gelen ihaleye teklif veren firma değil, ihtiyacı önceden gören ve çözüm paketi geliştiren firma öne çıkacak. Bu, klasik taahhüt refleksinin ötesine geçmeyi gerektirir. Firma; teknik çözüm, finansman modeli, işletme-bakım yaklaşımı, yerel ortaklık, kamu ilişkisi ve sosyal etkiyi aynı dosyada birleştirebilmelidir. Afrika’da soru artık sadece “Bu işi kaça yaparız?” değildir. Soru şudur: Bu işi ülke için yapılabilir, finansör için güvenilir, firma için kârlı ve toplum için anlamlı hale nasıl getiririz?
İkincisi: "Risk yönetiminde sezgiden veriye geçiş": Türk firmaları yıllarca güçlü sezgilerle, saha tecrübesiyle ve hızlı reflekslerle önemli işler başardı. Fakat Afrika gibi çok değişkenli pazarlarda sezgi tek başına yeterli değildir. Ülke riski, kur oynaklığı, ödeme geçmişi, kamu borçluluğu, lojistik süreler, güvenlik durumu, iklim koşulları, yerel mevzuat, işgücü verimliliği ve tedarik zinciri kırılganlıkları düzenli veriyle izlenmelidir. Yapay zekâ ve veri analitiği burada önemli rol oynayabilir. Hangi ülkede ödeme gecikmeleri artıyor? Hangi limanlarda bekleme süreleri yükseliyor? Hangi para birimlerinde kur riski kritik eşikleri aşıyor? Hangi bölgelerde güvenlik riski proje maliyetini görünmeyen biçimde büyütüyor? Bu sorular artık sadece tecrübeli yöneticilerin hafızasına bırakılamaz. Kurumsal risk zekâsına dönüştürülmelidir.
Üçüncüsü "Geçici şantiye kültüründen yerel kurumsallaşmaya geçiş": Afrika’da kalıcı olmak isteyen firma, her projeye Türkiye’den ekip götürerek uzun vadeli rekabet avantajı kuramaz. Yerel mühendis yetiştirmek, yerel tedarikçi geliştirmek, ülke ofislerini güçlendirmek, yerel hukuk ve finans bilgisini kurum içine almak, yerel yöneticilere yetki vermek ve toplumsal ilişkileri proje bazlı değil kurumsal düzeyde yönetmek gerekir. Bir ülkede üçüncü, dördüncü, beşinci projeyi almak isteyen firma için en güçlü referans sadece bitirdiği yapı değildir. Geride bıraktığı izlenimdir. İşveren şunu sormalıdır: “Bu firma işi bitirdi mi?” Ama daha önemlisi şunu da sormalıdır: “Bu firma ile yeniden çalışmak ister miyim?”
Afrika’da sürdürülebilir büyümenin cevabı çoğu zaman bu ikinci soruda saklıdır.
Sonuç: Afrika pazar değil, karakter testidir
Afrika, Türk inşaat firmaları için büyük fırsatlar sunuyor. Bu açık. Altyapı ihtiyacı büyük, sosyal yapı yatırımları güçlü, şehirleşme hızı yüksek, enerji ve lojistik açığı belirgin. Türk firmalarının geçmiş performansı da bu pazarda güçlü bir referans oluşturuyor.
Fakat Afrika aynı zamanda sabırsız, yüzeysel ve yalnızca kısa vadeli kâr arayan firmalar için zor bir pazardır. Burada yapılacak hataların maliyetleri yüksektir. Yanlış ortaklık, eksik finansman analizi, zayıf sözleşme, aceleci ülke seçimi, kültürel duyarsızlık veya kötü yönetilen bir ödeme riski yılların emeğini kısa sürede aşındırabilir.
Bu nedenle Afrika’ya bakarken romantik iyimserlik de yanlış olur, aşırı korku da.
Doğru yaklaşım şudur: Afrika büyük bir pazardır; ama daha önemlisi karmaşık bir pazardır. Bu karmaşıklığı yönetebilen firmalar için büyüme alanıdır. Yönetemeyenler için ise sadece uzak bir şantiye değil, zor bir ders olur.
Türk müteahhitleri Afrika’da bugüne kadar önemli yapılar inşa etti. Bundan sonraki mesele daha büyüktür: Yalnızca bina, yol, köprü veya enerji tesisi yapmak değil; güven, kapasite ve uzun vadeli ortaklık inşa etmek.
Afrika’da kalıcı başarı, betonu en hızlı dökenin değil; güveni en sağlam kuran firmaların olacaktır.
Şantiye® Dergisi ve Dijital Platformları
Daha iyi yapılar için...
5 Mayıs 2026
Türkiye'nin en ESKİ ve en çok ZİYARET EDİLEN şantiyesi: ŞANTİYE®...
İnşaata dair "KAYDADEĞER" ne varsa... 1988'den bu yana...
Şantiye®nin ürettiği, derlediği ve yayınladığı içeriklerde öncelik “KAMUSAL YARAR”dır...
Ve yayınlanan içeriğin “ÖZEL” olmasına özen gösterilir...
BASILI DERGİ + E-DERGİ + SANTİYE.COM.TR + SOSYAL MEDYA + DİJİTAL PLATFORMLAR...
İnşaat sektörünün buluşma noktası Şantiye®, “Güven”i temsil eden “Basılı bir Yayın” olma özelliğinin yanı sıra yenilenen web sitesi, Turkcell Dergilik ve Türk Telekom E-Dergi gibi mobil uygulamalardaki varlığı, 42 bin E-Bülten abonesi ve 100 bin sosyal medya takipçisi-bağlantısıyla inşaat sektörünün en önemli iletişim platformlarından biri olmaya her ortamda devam ediyor... 1988'den bu yana...
Şantiye® ayrıca yapı sektörüne "Şantiye'nin Yıldızı Ödülü", "Yılın Yeşil Yapı Malzemesi / Teknolojisi Ödülü" ve "Şantiyeden Kareler Fotoğraf Yarışması" gibi farklı organizasyonlarla da katkı sunuyor.
Şantiye®nin son sayısı da dahil 1988 yılından bugüne kadar yayınlanan TÜM SAYILARINA E-Dergi olarak göz atmak için lütfen tıklayın...
Şantiye®, başta ABONELERİ olmak üzere 2020-2026 yıllarında ilan veren firmalar ABS Yapı, Akyapı, Alumil, Anadolu Motor (Honda), Alkur, Ak-İzo, Altensis, Arbiogaz, Aremas, Arfen, Artus, Assan Panel, Asteknik, Atos, Batıçim, Baumit, Bentley Systems / Seequent, Betek, Betonblock, Bonus Yalıtım, Borusan CAT, Bosch Termoteknik, Bostik, BTM, Buderus, Bureau Veritas, Chryso, Çimsa, Çuhadaroğlu, Çukurova Isı, Deutsche Messe, Duyar Vana, DYO, Egepen Deceuninck, Efectis ERA, Ekomaxi, Elkon, Emülzer, Eryap, Filli Boya, Fixa, Fullboard, Form Endüstri Ürünleri, Form Endüstri Tesisleri, Form MHI (Mitsubishi Heavy Industries) Klima, Garanti Leasing, GF Hakan Plastik, Gökçe Brülör, Grundfos, Hannover Fairs, Hilti, IQ Alüminyum (by Deceuninck), İNKA, İntek, İpragaz, İstanbul Teknik, İzocam, İzoser, Kalekim, Knauf, Knauf Insulation, Komatsu, Köster, Kuzu Grup, LG, Marubeni, Masdaf, Master Builders Solutions, MBI Braas, Meiller Kipper (Doğuş Otomotiv), Messe Frankfurt, Messe München/Agora Tur., Mekon, Mitsubishi Chemical, Molecor, Nalburdayim.com, NETCAD, ODE, Ökotek, Özler Kalıp, Özpor, Panasonic, PERI, Pimakina, Pimapen, Polyfibers, Polyfin, Prefabrik Yapı / Hekim Yapı, Prometeon, Ravago, Rehau, Saint Gobain Türkiye, Samsung, Saray Alüminyum, Schüco, Scania, Selena (Tytan), Sentez Mekanik, Serge Ferrari, Shell, Siemens, Sistem İnşaat, Soudal, Sika, Şişecam, Temsa, TMS, Tekno Yapı, Türk Ytong, Tremco illbruck, Vaillant, Vekon, Viessmann, Wermut, Wielton, Wilo, Winsa, XCMG, Xylem ve ZF'nin değerli katkılarıyla hazırlanmaktadır.
ABONE OLMAK İÇİN
Bir yıllık abonelik bedelimiz olan 2.400 TL (6 Sayı, KDV Dahil)'yi TR70 0001 0008 5291 9602 1550 01 IBAN no’lu hesabımıza (Ekosistem Medya) yatırıp; ardından dekontu, açık adresinizi ve fatura bilgilerinizi (şahıs ise TC kimlik no; firma ise vergi dairesi-numarası) santiye@santiye.com.tr adresine e-posta veya 0532 516 03 29 no’lu telefona WhatsApp / SMS aracılığıyla ulaştırabilirsiniz.
