Uluslararası projelerde FIDIC sözleşmeleri “kapsam”, “zaman”, “maliyet” ve “kalite yönetimi”nin tamamını düzenleyen omurga niteliğindedir. Ancak bu maddelerin sahada uygulanması, kayıt altına alınması ve doğru yorumlanması tamamen Teknik Ofis’in koordinasyon gücüne bağlıdır. Bu nedenle Teknik Ofis, FIDIC’in hem operasyonel hem de stratejik anlamda merkezinde yer alır.
Şükrü Yılmaz / Teknik Ofis Müdürü, Taşkent - Özbekistan
FIDIC sözleşmeleri, uluslararası inşaat projelerinde teknik, ticari ve hukuki çerçeveyi belirleyen en yaygın sözleşme tipleridir. Ancak sahadaki gerçek başarı, bu maddelerin günlük uygulamaya doğru şekilde aktarılmasıyla mümkün olur. Teknik Ofis, bu süreçte hem tasarım-saha hem de yüklenici-işveren arasındaki en kritik köprü ve merkez görevi görür.
1. TEKNİK OFİS NEDEN FIDIC’IN MERKEZİNDEDİR?
Uluslararası projelerde FIDIC sözleşmeleri “kapsam”, “zaman”, “maliyet” ve “kalite yönetimi”nin tamamını düzenleyen omurga niteliğindedir. Ancak bu maddelerin sahada uygulanması, kayıt altına alınması ve doğru yorumlanması tamamen Teknik Ofis’in koordinasyon gücüne bağlıdır. Bu nedenle Teknik Ofis, FIDIC’in hem operasyonel hem de stratejik anlamda merkezinde yer alır.
Teknik, Ticari ve Sözleşmesel Bilginin Kesişim Noktasıdır
Teknik Ofis, metrajdan hakedişe, iş programından varyasyon yönetimine kadar projenin tüm kritik çıktılarının hem teknik hem de sözleşmesel uyumunu kontrol eder. FIDIC maddeleri sadece hukuki bir metin değildir; her maddesi teknik kararlar üzerinde doğrudan etkilidir. Bu nedenle Teknik Ofis hem mühendislik hem sözleşme yönetimi arasında köprü görevi görür.
Kayıt Yönetimi FIDIC’in Temel Şartıdır
FIDIC Red Book 2017’de birçok hak talebi ve savunmanın temelinde doğru ve zamanında kayıt tutma zorunluluğu vardır.
Teknik Ofis, günlük ilerleme kayıtları, manpower–equipment log, as-built ölçümler, site photo evidences, alt yüklenici ilerleme raporları gibi verileri sistematik olarak tutarak claim süreçlerinin temelini oluşturur. “Kayıt yoksa hak yoktur” prensibi, Teknik Ofis’in rolünün kritik nedenidir.
Yazışmaların (Communications) %80’i Teknik Ofisten Çıkar
Madde 1.3’e göre tüm bildirimler resmi formatta yapılmalıdır. Notice of Delay, Variation Request, Clarification, Technical Query gibi yazışmaların neredeyse tamamı Teknik Ofis tarafından hazırlanır. Bu yazışmalar “gecikme bildirimleri”, “tasarım revizyon talepleri”, “mühendis talimatları”, “süre uzatımı hazırlıkları” gibi sözleşmesel sonuçları olan kritik süreçleri tetikler. Yanlış yazışma, Hak kaybı, Doğru yazışma, Yüklenicinin sözleşmesel koruması, bu da Teknik Ofisi FIDIC’in merkezine yerleştirir.
FIDIC’teki Teknik Kararların Saha Yansımalarını Yönetir
Engineer’ın talimatları, tasarım revizyonları, BOQ uyuşmazlıkları, teknik şartname yorumları gibi hususların proje programı, maliyet ve iş akışına etkisini Teknik Ofis analiz eder.
Teknik Ofis etki analizi (time-cost impact) yapar, ilerleme hızını kontrol eder, varyasyon tekliflerini hazırlar, hakedişe yansımasını hesaplar. Bu nedenle Teknik Ofis, FIDIC’in teknik uygulama motorudur.
Programme, EOT ve Variations Süreçlerinin Tamamı Teknik Ofise Bağlıdır
FIDIC’in en kritik bölümleri olan Madde 8.3 Programme, Madde 8.4 Extension of Time, Madde 13 Variations, Madde 14 Payment doğrudan Teknik Ofisin yönettiği süreçlerdir. Teknik Ofis zayıfsa program gecikir, gecikme analizi yapılamaz, varyasyon teklifleri reddedilir, hakedişlerde sürekli ihtilaf çıkar, claim hazırlığı eksik olur.
Teknik Ofis güçlü ise mühendis tarafından kabul oranı artar, gecikmeler erken tespit edilir, varyasyonlar doğru fiyatlanır, EOT dosyaları sağlam kanıtlarla sunulur. Bu nedenle FIDIC uyumluluğu Teknik Ofisin yetkinliğine bağlıdır.
İşveren–Yüklenici İlişkisinin Teknik Dilini Yönetir
Uluslararası projelerde ilişkiler tamamen yazılı iletişim ve teknik açıklamalar üzerinden yürür.
Bu nedenle Teknik Ofis, şirketin sahadaki en stratejik iletişim merkezidir. Clarification, TQ (Technical Query), NCR (Non-Conformance Report (Uygunsuzluk Raporu) / SOR (Site Observation Report (Saha Gözlem Raporu), Design change notices, Progress review reports gibi tüm teknik dokümanlar FIDIC çerçevesine göre hazırlanır ve yönetilir.
2. FIDIC 2017’DE TEKNİK OFİSİN EN ÇOK ÇALIŞTIĞI MADDELER
Madde 1.3 - Communications (Yazışmalar)
Bu maddeye göre tüm yazışmalar resmi bir kanal üzerinden yapılmalıdır. Şirket içi WhatsApp–telefon mesajları resmi bildirim yerine geçmez. Bildirimler, gecikme veya ek süre taleplerinin temelini oluşturur.
Teknik Ofisin Rolü: Yazışma formatını, süresini ve içeriğini sözleşmeyle uyumlu hale getirmek.
Yanlış yazışmayı önlemek, muhtemel hak kayıplarını engellemek.
Madde 4.1 - Contractor’s General Obligations
Bu madde, yüklenicinin tüm teknik ve idari sorumluluklarının temelini koyar: İş program, tasarım uyumu, kalite, sağlık-güvenlik, cevre ve kaynak yönetimi.
Teknik Ofisin Rolü: Tasarım–metraj–hakediş–iş programı çıktılarının tamamını bu maddeye göre kontrol ederek şirket içi standartları sağlar.
Madde 4.6 - Co-Operation
Proje katılımcıları arasındaki koordinasyonun sağlanması yüklenicinin sorumluluğudur.
Teknik Ofisin Rolü: Alt yüklenici, tedarikçi ve işveren arasında teknik bilgi akışını sağlamak. Tasarım revizyonlarının doğru ekiplere doğru zamanda dağıtılması. Meeting Minute’nın (MOM) hazırlanması ve aksiyon takibi.
Madde 8.3 - Programme (İş Programı)
Projenin ilerlemesini belirleyen en kritik maddelerden biridir. İş programı: Tanımlı formatta, kritik yol analizi (CPA) içererek, kaynak tahminleri ile birlikte, mühendis tarafından onaylanmalıdır.
Teknik Ofisin Rolü: İş programını hazırlamak veya kontrol etmek. Gecikmeleri analiz etmek. Engineer yorumlarını işleyerek program güncellemelerini yapmak. Subcontractor programlarını ana program ile entegre etmek.
Madde 8.4 - Extension of Time (EOT)
Gecikme nedenleri sözleşmede tanımlanmıştır: Workfront gecikmeleri, tasarım revizyonları, Engineer talimatları, cevresel koşullar, force majeure
Teknik Ofisin Rolü: Gecikme nedenlerine ilişkin Notice hazırlamak (20.2.1 ile uyumlu). Gecikme analizi yapmak (Impact, Time Impact, As-planned vs As-built). Kanıt (records) dosyasını tutmak. EOT claim dosyasını hazırlamak.
Madde 13 - Variations and Adjustments
Proje kapsamında yapılan tüm değişikliklerin yönetildiği bölümdür.
Teknik Ofisin Rolü: Variation teklifini hazırlamak (teknik + ticari). Revize metraj, süre etkisi, maliyet etkisi analizlerini yapmak. Alt yüklenici tekliflerini toplamak ve karşılaştırmak. Engineer ile değişiklik onay süreçlerini yönetmek.
Madde 14 - Contract Price & Payment (Hakediş Yönetimi)
Hakedişlerin hazırlanması teknik ofisin temel görevlerinden biridir.
Teknik Ofisin Rolü: Ara hakedişleri sözleşme formatına uygun hazırlamak. BOQ uyumsuzluklarını tespit etmek. Onaylı metraj-as-built-progress records tutmak. Advance payment recovery ve retention takibi yapmak.
Madde 20 - Claims
Red Book 2017’ye göre claims sürecinin ilk adımıdır.
20.2.1 - Notice of Claim (28 gün kuralı)
Yüklenici, gecikme veya maliyet etkisi yaratan bir durumu 28 gün içinde bildirmelidir. Aksi takdirde claim hakkı kaybedilebilir.
Teknik Ofisin Rolü: Notice of Delay / Notice of Claim yazılarını hazırlamak. Weekly records, site photos, quantity logs, manpower logs gibi kanıtları toplamak. Claim dosyasını hazırlamak ve Engineer’a sunmak.
Madde 1.5 - Priority of Documents (Dokümanların Önceliği)
Projede birbiriyle çelişen dokümanlar olduğunda hangi belgenin esas alınacağını düzenler.
Teknik Ofisin Rolü: BOQ, Drawings, Specification, Particular Conditions arasındaki uyumsuzlukları tespit eder. Çelişkilerin sahaya yanlış yansımasını engeller. Variation ve claim süreçlerinde güçlü bir dayanak oluşturur.
Madde 1.8 - Care And Supply Of Documents (Doküman Yönetimi)
Sözleşme dokümanlarının korunması, dağıtımı ve güncelleme sorumluluklarını tanımlar.
Teknik Ofisin Rolü: Drawing register, revision kontrollü doküman yönetimi yapar. Sahadaki ekiplerin her zaman son revizyonla çalışmasını sağlar.
Madde 3.3 - Instructions Of The Engineer (Engineer Talimatları)
Engineer tarafından verilen talimatların nasıl işleneceğini düzenler.
Teknik Ofisin Rolü: Talimatın etkisini analiz eder (time-cost impact). Alt yükleniciye doğru aktarır. Hakediş ve claim süreçlerine uygun şekilde kaydeder.
Madde 4.7 - Setting Out (Şantiyede Plankote, Kot, Eksen Sorumluluğu)
Yüklenicinin saha ölçüm sorumluluklarını belirler.
Teknik Ofisin Rolü: Setting out çizelgeleri, koordinat kayıtları hazırlar. Engineer onayını alır ve kalite ekibiyle koordinasyonu sağlar.
Madde 4.12 - Unforeseeable Physical Conditions
Öngörülemeyen saha koşullarında claim yapılmasının temel maddesidir.
Teknik Ofisin Rolü: Saha koşullarındaki değişiklikleri kaydeder. Cost + Time claim hazırlar. Engineer’a kanıtlarla birlikte sunar.
Madde 6.4 - Labour Laws & Records
İşçilik kayıtları, iş kanunları ve lokal gerekliliklerle ilgili yükümlülükleri içerir.
Teknik Ofisin Rolü: Daily manpower record tutar. Hakedişe yansıyan işçilik kalemlerini kontrol eder.
Madde 7.3 - Inspection and Testing
Malzemelerin, ekipmanların ve işlerin test süreçlerini tanımlar.
Teknik Ofisin Rolü: Test raporlarının takibi MTS, MIR, ITP süreçleri. Red/Rejected testlerin kayıt altına alınması.
Madde 8.5 - Delay Caused by Authorities
Resmi kurumların izin, onay, ruhsat sebepli gecikmelerini düzenler.
Teknik Ofisin Rolü: Kanıt dosyası oluşturur. Kurum yazışmalarını arşivler. Bu gecikmeleri EOT claim’e dönüştürür.
Madde 11 - Defects Liability (Kusur Sorumluluğu Süreci)
İmalat sonrası ortaya çıkan hataların tamir sorumluluklarını tanımlar.
Teknik Ofisin Rolü: Punch list yönetimi, eksik işler planı. DLP sürecinin takibi. Kapanış dosyalarının hazırlanması.
Madde 18 - Insurance (Sigortalar)
Proje sigortalarının kapsamını ve sorumluluklarını açıklar.
Teknik Ofisin Rolü: Hasar olaylarında maliyet ve gecikme analizleri yapar. Engineer’a raporlar.
Madde 21 - Dispute Avoidance / Adjudication Board (Dab)
Uyuşmazlık çözüm süreçlerini tanımlar.
Teknik Ofisin Rolü: DAB’a sunulacak dosyaları hazırlar. Claim dosyalarını teknik kanıtlarla destekler.
Madde 3.7 - Agreements or Determinations
Engineer’ın karar verme süreçlerini düzenler.
Teknik Ofisin Rolü: Engineer’ın karar süreçlerinde gerekli teknik verileri sunar. Kararlara itiraz (disagree) gerektiğinde resmi cevapları hazırlar.
FIDIC sözleşmeleri sadece teorik bir çerçeve değildir; sahada doğru uygulandığında yüklenicinin haklarını koruyan, projeyi disipline eden ve riskleri minimize eden güçlü bir araçtır. Teknik Ofis ise bu gücün pratikte hayata geçirildiği merkezdir. Doğru yazışma, etkin kayıt, sözleşmeye uyum, analitik program ve gecikme yönetimi, düzenli hakediş kontrolü gibi süreçlerin tamamı Teknik Ofis’in sistematik yaklaşımıyla başarıya ulaşır.
Uluslararası projelerde deneyimler göstermektedir ki, Teknik Ofisi güçlü olan projeler hem zaman hem maliyet hem de sözleşme yönetimi açısından rakiplerine göre çok daha başarılı sonuçlar üretmektedir.
Şantiye® Dergisi ve Dijital Platformları
Daha iyi yapılar için...
9 Şubat 2026
Türkiye'nin en ESKİ ve en çok ZİYARET EDİLEN şantiyesi: ŞANTİYE®...
İnşaata dair "KAYDADEĞER" ne varsa... 1988'den bu yana...
Şantiye®nin ürettiği, derlediği ve yayınladığı içeriklerde öncelik “KAMUSAL YARAR”dır...
Ve yayınlanan içeriğin “ÖZEL” olmasına özen gösterilir...
BASILI DERGİ + E-DERGİ + SANTİYE.COM.TR + SOSYAL MEDYA + DİJİTAL PLATFORMLAR...
İnşaat sektörünün buluşma noktası Şantiye®, “Güven”i temsil eden “Basılı bir Yayın” olma özelliğinin yanı sıra yenilenen web sitesi, Turkcell Dergilik ve Türk Telekom E-Dergi gibi mobil uygulamalardaki varlığı, 42 bin E-Bülten abonesi ve 100 bin sosyal medya takipçisi-bağlantısıyla inşaat sektörünün en önemli iletişim platformlarından biri olmaya her ortamda devam ediyor... 1988'den bu yana...
Şantiye® ayrıca yapı sektörüne "Şantiye'nin Yıldızı Ödülü", "Yılın Yeşil Yapı Malzemesi / Teknolojisi Ödülü" ve "Şantiyeden Kareler Fotoğraf Yarışması" gibi farklı organizasyonlarla da katkı sunuyor.
Şantiye®nin son sayısı da dahil 1988 yılından bugüne kadar yayınlanan TÜM SAYILARINA E-Dergi olarak göz atmak için lütfen tıklayın...
Şantiye®, başta ABONELERİ olmak üzere 2020-2025 yıllarında ilan veren firmalar ABS Yapı, Akyapı, Alumil, Anadolu Motor (Honda), Alkur, Ak-İzo, Altensis, Arbiogaz, Aremas, Arfen, Artus, Assan Panel, Asteknik, Atos, Batıçim, Baumit, Bentley Systems / Seequent, Betek, Betonblock, Borusan CAT, Bosch Termoteknik, Bostik, BTM, Buderus, Bureau Veritas, Chryso, Çimsa, Çuhadaroğlu, Çukurova Isı, Deutsche Messe, Duyar Vana, DYO, Efectis ERA, Ekomaxi, Elkon, Emülzer, Eryap, Filli Boya, Fixa, Fullboard, Form Endüstri Ürünleri, Form Endüstri Tesisleri, Form MHI (Mitsubishi Heavy Industries) Klima, Garanti Leasing, GF Hakan Plastik, Gökçe Brülör, Grundfos, Hannover Fairs, Hilti, IQ Alüminyum (by Deceuninck), İNKA, İntek, İpragaz, İstanbul Teknik, İzocam, İzoser, Kalekim, Knauf, Knauf Insulation, Komatsu, Köster, Kuzu Grup, LG, Marubeni, Masdaf, Master Builders Solutions, MBI Braas, Meiller Kipper (Doğuş Otomotiv), Messe Frankfurt, Messe München/Agora Tur., Mekon, Mitsubishi Chemical, Molecor, Nalburdayim.com, NETCAD, ODE, Ökotek, Özler Kalıp, Özpor, Panasonic, PERI, Pimakina, Polyfibers, Polyfin, Prefabrik Yapı / Hekim Holding, Prometeon, Ravago, Rehau, Saint Gobain Türkiye, Samsung, Saray Alüminyum, Schüco, Selena (Tytan), Sentez Mekanik, Serge Ferrari, Shell, Siemens, Sistem İnşaat, Soudal, Sika, Şişecam, Temsa, TMS, Tekno Yapı, Türk Ytong, Tremco illbruck, Vaillant, Vekon, Viessmann, Wermut, Wielton, Wilo, Winsa, XCMG, Xylem ve ZF'nin değerli katkılarıyla hazırlanmaktadır.
ABONE OLMAK İÇİN
Bir yıllık abonelik bedelimiz olan 2.400 TL (6 Sayı, KDV Dahil)'yi TR70 0001 0008 5291 9602 1550 01 IBAN no’lu hesabımıza (Ekosistem Medya) yatırıp; ardından dekontu, açık adresinizi ve fatura bilgilerinizi (şahıs ise TC kimlik no; firma ise vergi dairesi-numarası) santiye@santiye.com.tr adresine e-posta veya 0532 516 03 29 no’lu telefona WhatsApp / SMS aracılığıyla ulaştırabilirsiniz.
